|
siyaasigii
ugu necbaa qaxoontiga afrikaanka oo geeriyooday
waxaa dalka austria shil baabuur ku dhintay
siyaasi caan ah oo reer austria ah kaas oo xisbigiisu uu natiijooyinkii
ugu badnaa ka helay doorashadii ka dhacday dalkaasi.
george haidar waxaa uu ahaa hogaamiyaha xisbiga
midigta fog ee dalka austria, waxa kale oo uu ahaa badhasaabkii gobolka
carinthia.
58 jirkan ku dhintay shilka baabuur wuxuu hore u
ahaa guddoomiyaha xisbiga xornimada austria, waxaana uu aad u nebcaa
dadka magangelyo doonka ah ee u soo haajiraya midowga yurub.
haidar waxa uu u dhintay dhaawac halis ah oo ka
soo gaadhay madaxa iyo laabta ka dib markii uu dhowr jeer is rog rogay
gaadhigiisu, waxaana wararku ay sheegeen inuu si deg deg ah u naf baxay
ka dib markii la geeyay cusbitaalka.
booliska dalka austria ayaa xaqiijiyay in haidar uu
kaligii ahaa markii uu ku dhacay shilkani, isaga oo ka yimid gurigiisa
kuna socday xafiiskiisa ayaa gaadhigii uu watay waxa uu kala baxay
wadada oo uu ka weecday dhabihii uu ku socday ka dibna uu shilkani ku
dhacay.
haidar ayaa la sheegay in gelinkii dambe ee shalay
ay u qorshaysnayd inuu ka qayb galo shir lagaga soo horjeedo tahriibka
ay dadka afrikaanka ahi ku soo galaan qaarada yurub oo ka dhici lahaa
magaalada flagenfurt.
si kastaba ha ahaatee qaar ka mid ah saxaafada
dalalka yurub ayaa shilkan ku tilmaamay mid ay ka dambeeyeen kooxo
argagixiso ah.
Kuwee Baa Ka Mid Ahaa
Madaxweynayaashii Ugu Caansanaa Ee Maraykanka Soo Maray ?
Woodrow Wilson, wuxuu ka tirsanaa xisbiga
Dimoqraadiga, waxa lagu sheegaa inuu ka dambeeyey fikradii lagu aasaasay
League Nations, wuxuu xukumayey Maraykanka sannadihii 1913 1921.
29 Warren Harding, wuxuu ka tirsanaa xisbiga Jamhuuriga, wuxuu dhintay
isagoo xukunka weli haya sannadihii 1921 1924, xilligiisii waxa lagu
sheegay inay badnaayeen fadeexado dhinaca siyaasadda iyo maamulka ah.
30 Calvin Coolidge, wuxuu ka tirsanaa xisbiga Jamhuuriga, xilligiisii
waxa lagu sheegay dhaqaalaha inuu fiicnaa iyo isaga oo ku caanbaxay
arrimaha xukuumadda oo aannu faragalin jirin.
31 Herbert Hoover, wuxuu ka tirsanaa xisbiga Jamhuuriga, xilligiisii
suuqa sarifka dhaqaale burbur ayaa ku dhacay oo hoos-u-dhac dhaqaale
horseeday oo uu waxba ka qaban kari waayey, wuxuunaa xukumayey
Maraykanka sannadihii 1929 1933.
32 Franklin D. Roosevelt, wuxuu ka tirsanaa xisbiga Dimoqraadiga, wuxuu
ahaa Madaxweynihii keliya ee la doortay afar jeer oo isku xigga, wuxuu
ka badbaadiyey Maraykanka dhaqaale burburkii ku habsaday aadna waxyaabo
badan u hagaajiyey, dagaalkii labaad dalka Britain ayuu gacan siiyey oo
ka barbar dagaalamayey, wuxuu xukumayey Maraykanka sannadihii 1933
1945.
33 Harry Truman, wuxuu ka tirsanaa xisbiga Dimoqraadiga, wuxuu shaaca ka
qaaday taageero ballaadhan inuu u fidinayo waddamada shuuciyadda u
hanjabeyso, wuxuu xukumayey Maraykanka 1945 1953.
34 Eisan Hower 1942-kii, wuxuu ahaa Jeneral hoggaaminayey xoogagii
isbahaysiga ee Hitler, ka horjeeday, oo loogu talo galay inay gacanta ku
dhigaan Waqooyiga Afrika.
1943-kii waxa loo doortay inuu hoggaamiyo ciidamadii isbahaysiga ee
loogu talao galay inay gacanta ku dhigaan Yurubta galbeed, wuuna ka
guuleystay, ciidankii Jarmalka ee Hitler hormoodk ka ahaa.
1951-kii, wuxuu noqday taliyaha guud ee ciidanka gaashaanbuurta NATO, oo
Maraykanka ugu talo galay inay Yurub difaacaan.
1952-kii, Eizen Hower, wuxuu ku guulaystay jagada madaxtinnimada ee
dalka Maraykanka, waxana mar kale loo doortay inuu madaxweyne ka noqdo
Maraykanka. 1956-kii oo uu cod fara badan dadweynaha ka helay Eizen
Hower aad ayaa loo jeclaa, haddii ay noqon lahayd Maraykanka gudihiisa,
Yurub iyo Eeshiya. Wuxuu aad uga dedaalay cashuurtii laga qaadi jiray
dadweynaha Maraykan aad u dhimo gudaha Maraykanka.
Dhinaca arrimaha debadda wuxuu ka horumaray Midowgii Soofiyeeti. Dhinaca
waddamada kale ee dibadda aad umuu faragelin jirin, waxana siyaasaddiisa
lagu tirin jirey mid qunyar-socod ah, waxa kale oo lagu sheegay xilligii
madaxtinnimadiisii xiiliyadii Maraykanku uga wanaagsanaa.
General Eisenhower, waxa uu Mareykanka xukumeyey sannadihii 1953 1961,
waxa uu ka takhalusay kooxdii loo yaqaanay MacCarth. Dhicana siyaasadda
dibedda waxa uu isku dayey inuu qaboojiyo is-maandhaafkii u dhexeeyey
Bariga iyo Galbeedka, waxa uu goaan ku gaadhay hawlgaladdii milleteri
ee ciidammada Maraykanka ka wadeen Kuuriya inuu joojiyo, haseyeeshee
arrintaa may noqon mid midha dhasha, waqtigii loogu yeedhay xilligii
dagaalkii qaboobaa, waxa uu ahaa xilli laga cabsi qabay inay isku
dhacaan Maraykanka iyo dalkii la isku odhan jiray Midowga Soofiyeeti,
kadib dhaca dagaal saddexaad oo burbur ballaaadhan horseeda.
Xilligii Madaxweynihii 35aad ee Mareykanka John F. Kennedy 1961 1963,
waxay ku caanbaxday dhinaca isku dhicii ka dhalan karay dagaal saddexaad
inuu ka dhasho dhibaatadii iyo si-maandhaafkii Mareykanka iyo Nikita
Gharachov oo ahaa hoggaamiyihii Midowga Soofiyeeti ku dhexmartay halkii
loogu magacdaray Gacanka Doofaarada, kadib markii Midowga Sofooyeeti
xillagaa halkaa gantaalo ku rakibay iyo Mareykanka oo ku hanjabay haddii
laga rarin in uu dagaal qaadi doonti, kadibna dalkii la isku odhan jiray
Midowga Soofiyeeti dib uga raray gantaalihii halkaa ku rakibnaa, sidaana
lagaga badbaaday dagaal saddexaad oo awood hubka sida wax u gumaada la
siku adeegsado.
Sida oo kale, waxa Kennedy waqtigii uu la kulmay kala qaybtintii Berlin
iyo isaga oo ugu dambayntii 1963 heshiis la galay Midowga Soofiyeeti
labada dhinac inay joojiyaan tijaabooyinka lagu sameeyo hubka sida guud
wax u gumaada, markii la dilay Kennedy 1963 waxa Madaxweyne ka noqday
Mareykanka ku-xigeenkiisii Lenydon Johnson, kaas oo waqtigaas la kulmay
ama uu ahaa kii cirka ku shareeray dagaalkii u dhexeeyey Mareykanka iyo
Vietman February 1965, waxa kale oo xilligiisii dhacay dagaalkii 1967
dhexmaray Israel iyo Carabta.
Kadib waxa Mareykanka xukumay oo Johnson ka dambeeyey Richard Nixon oo
hayey talada sannidihii 1969 1974, waxa uu ku caanbaxay oo talada ku
waayey fadeexaddii loogu magacdaray Water Gate, inkasta oo uu wax weyn
ka qabtay dhinaca siyaasadda arrimaha dibedda, isaga oo soo gebogabeeyey
dagaalkii Vietnam, waxa kale oo uu wanaajiyey xidhiidhkii Mareykanka iyo
Shiinaha iyo dalkii la isku odhan jiray Midowga Soofiyeeti, sidoo kale
waxa uu door weyn ka qaatay dagaalkii 1973-kii dhexmaray Carabta iyo
Israel sdiii nabad loogu soo dabbaali lahaa Bariga Dhexe
|