Haatuf News

Home | Contact Us | Links |  Archives

ISSUE 1532 Sep.27,2007

Sh Axmed Yuusuf Yaasiin Oo Reer Berbera U Cadeeyey In Uu Madaxweyne Xisbiga UDUB Ah Ka Sharaxan Yahay

Berbera: Wershadii Laydhka Berbera Oo Guuxeedu Aanu Ka Dambayn Xafladdii Furitaanka Ee Madaxweyne Ku-xigeenku Xadhigga Kaga Jaray

Hawl-Maalmeedkii Xarunta Guurtida Oo Xanib-May Markii Uu C/Laahi Dheere Jeebka Ku Qaatay Mafaatiixdii Xafiiska Xog-Haynta Ee La Dhoofay

Wefti Ka Socda Dawladda Mbagathi Oo Booqasho Ku Yimi Majeerteenya

Madaxweynaha Faransiiska Oo Golaha Amaanka U Sheegay Inay Xeebaha Somaliya U Dirayaan Markab Kuwa Dagaalka Ah

“Maanta [Siillaanyo Iyo Faysal] Ayaa Noogu Fudud Inay Nala Tartamaan, Werwerna Nagama Hayo Inaanu Mar Kale Guusha Ka Helayno”

KALA MAAN

ODHAAHDA AKHRISTAHA: Sheeko Dhexmartay Marxuum Cigaal, Rayaale Iyo Dadwenaha

Wax Ka Baro Bulshooy Duruusta Dibin-Daabyadii Dawlada Dhexe Kula Kacday Golaha Degaanka Iyo Doorkii Badhasaabka

Natiijada Imtixaanaadka Qaranka


Sh Axmed Yuusuf Yaasiin Oo Reer Berbera U Cadeeyey In Uu Madaxweyne Xisbiga UDUB Ah Ka Sharaxan Yahay

Madaxweyne ku xigeenka Somaliland Sheekh Axmed Yuusuf Yaasiin ayaa habeenkii arbacadu soo galaysay ee bishu ahayd 25/09/07 magaalada Berbera u yimi furitaanka wershada laydhka Berbera iyo dhagax dhigida xero xoolaha lagu baadho ama lagu hakiyo inta maraakiibta la saari lahaa loo diyaarinaayo...

Sh Axmed Yaasiin furitaanka xarumaha dawlada kadib ayuu shir isugu yeedhay odayaal iyo wax garad ka tirsan deegaanka G/Saaxil Berbera oo uu dhalasho ahaan ka soo jeedo
Waxaana uu Sh Axmed yaasiin si toos ah ugu cadeeyey in uu sharaxan yahay madaxweyne kana sharaxan yahay xisbiga UDUB.

Sh Axmed waxa uu reer Berbera ku yidhi waad ku mahadsan tihiin in aad ii codaysaan 2003 anigoo u sharaxnaa madaxweyne ku xigeen, maantana waxaan idinka doonayaa in aad sidii oo kale iigu codaysaan anigoo u sharaxan madaxweyne, siday ii xaqiijiyeen goojooga yaal shirkaa ku sugnaa sh Axmed Yaasiin aad iyo aad ayey ugu taageereen odayaashii iyo wax garadkii halkaa kula kulmay waxaana ay u balan qaadeen in ay bulshada reer Berbera sanadkan 2008 waxaan madaxweyna ahayn aanay u codayn doonin, waxaana ay isaga ka codsadeen in uu arintaa aad iyo aad uga hawl galo oo sidii uu u noqon lahaa musharax madaxweynaha ee xisbiga UDUB falaw geed galo,
Laakiin sh Axmed ayaa yidhi (reer berberaw ku bushaaraysta in aan sanadkaa ahay musharax rasmiga ah ee jagada madaxweyne uga qayb galaaya doorashada soo socoto xisbiga UDUB), waxaana uu intaa raaciyey in uu marka ramadaantu baxdo uu si toos ah uga cadayn doono xarunta madaxtooyada in uu musharaxa yahay ninkii diidan iyo ninkii ogolba..

Hadaba dadweyanaha reer Berbera ayaa in dhawaydba hadal hayey in ay jirto arintaa sh Axmed Yaasiin ee ah in uu sharaxan yahay jagada madaxweyne, laakiin maanta ayey u cadaatay in ay jirto kadib markii uu afkiisa ka yidhi waan sharaxan ahay oo waxaan u sharaxan ahay madaxweyne,,,,
Hadii ay taasi run noqoto waxa cadaan ah in xisbigii UDUB uu yahay waar LABADA FARAAR INOO KALA JEEX UDUB hoose waa nasiibkaa inta ku raacda
Waana kala jabkii iyo kala fogaanshihii ugu baaxada weynaa ee UDUB soo kala dhex gala, waxaana is waydiintu tahay madaxweyne Rayaale iyo rag aan ogahay ma yeeli doonaan musharaxnimada sh Axmed Yaasiin...
Waxaan ku soo koobayaa Hadii aynu nahay shacabka reer Somaliland isha iyo dhagtaba waynnu kala socon doonaa marka fuud iyo faar loo kala baxo....
Mr Yoonis Mursal
Berbera, Somaliland

Top


Berbera: Wershadii Laydhka Berbera Oo Guuxeedu Aanu Ka Dambayn Xafladdii Furitaanka Ee Madaxweyne Ku-xigeenku Xadhigga Kaga Jaray

Berbera, September 27, 2007 (Haatuf) – Wershaddii Laydhka Berbera ee furitaankeedii Madaxweyne Ku-xigeenka Somaliland, Axmed Yuusuf Yaasiin, xadhigga ka jaray habeen hore, kadib markii uu socdaal ku tegay magaalada Berbera ee xarunta gobolka Saaxil.ayaan ilaa hadda guuxeeda lahayn oo aan magaalada dab u shidin.

Sida uu ku soo waramay weriyaha Haatuf ee gobolka Saaxil, Axmed Aadan Dheere, ma jiraan warar rasmi ah oo ka soo baxay xukuumadda, maamulka gobolka iyo ka degmadaba iyo xataa maamulka wershadda oo sheegaya sababta aanay wershadu u shaqayn, isla markaana guuxeedu aanu uga dambayn xafladii furitaanka ee habeen hore lagu furay. Hase yeeshee sida ay sheegeen ilo u dhuun-daloola maamulka wershadda, ayaa sababta ay u shaqayn wayday wershaddu ku tilmaamay khilaaf iyo is-af-garanwaa u dhexeeya xukuumadda iyo saamileyda shirkadda BEE oo ah shirkadda laydhka Berbera ilaa hadda u shidda, khilaafkaas oo sida la sheegay ka dhashay kadib markii ay saamileyda shirkaddaasi ka biyo-diiday qaabka ay xukuumaddu u doonayso in saamiga wada-lahaanshaha shirkadda laydhka loo wadaagayo, taas oo sida ay tibaaxeen wararkaasi aanu caddayn qaab-xisaabeedkeeda, qiimaha saamiga lagu gelayo iyo hantida guud ee ay ku kacday wershadda laydhku.

Inkasta oo ay habeen hore Madaxweyne ku-xigeenka iyo xubnaha Saamileyda shirkadda BEE kulan ku yeesheen xarunta Madaxtooyada Berbera, haddana siday Haatuf u xaqiijiyeen ilo ku dhowdhowaa kulankaas, kama soo bixin wax heshiis ahi wada-hadaladii ay labada dhinac yeesheen, iyadoo ay saamileyda BEE u qadimeen Madaxweyne ku-xigeenka inaanay ku qanacsanayn qaabka ay xukuumaddu u soo dhigtay, balse ay doonayaan wax cad oo qoraal ah oo lagu wada-qanci karo, walow ay kala duwanaansho dhinaca fikirka ah lahaayeen xubnaha saamileyda BEE gudahooda, haddana ma jirin waxba layslama meel dhigin, iyadoo qaar ka mid ah saamileydu xafladdii furitaanka ee wershadda ka sheegeen inay ku wareejiyeen wershadoodii xukuumadda oo wixii habeenkaas ka dambeeya bulshada reer Berbera kala xisaabtamaan laydhka xukuumadda, balse taasi may dhicin oo laydhkii waxa magaalada weli u sii shidda shirkadda BEE ee awalba shidi jirtay.

Waxa kale oo ay wararku intaas ku dareen in gebagebadii kulankii Madaxweyne ku-xigeenka iyo saamileyda shirkadda BEE uu ku dhammaaday is-af-garanwaa, isla markaana ay Madaxweyne ku-xigeenka iyo weftigiisii intii aanay libdhadu ugu soo bixin magaalada Berbera afartii habeenimo guuro kaga soo baxeen kulankaas kadib, waxaanu madaxweyne ku-xigeenku halkaas ka soo tegay wershad mishiinadeedu guuxayeen, balse aan laydh ay meel kale u shido’e iska daayoo xataa gudaheeda Iaydhkii ka baxayay ahaa dabka shirkadda BEE ay siiso magaalada.

Arrintan ayaa waxay ku abuurtay bulshada reer Berbera dareen, kadib markii uu Madaxweyne ku-xigeenku hadal uu ka jeediyay furitaankii wershadaas uu dadweynaha ugu balan-qaaday inay inta ka hadhay bisha barakaysan ee Ramadaan laydhka loogu shidi doono bilaash oo aan wax lacag ah laga qaadi doonin, hase yeeshee taasina ma hirgelin maadaama aan wershadii uu xadhigga ka jaray wax dab ah shiddin weli, arrintuna waxay markaas u muuqataa biyo sare tegay waa la sugayaa.
 


Hawl-Maalmeedkii Xarunta Guurtida Oo Xanib-May Markii Uu C/Laahi Dheere Jeebka Ku Qaatay Mafaatiixdii Xafiiska Xog-Haynta Ee La Dhoofay

Hargeysa, September 27, 2007 (Haatuf) – Hawl-maalmeedkii xarunta guurtida ayaa la sheegay inay cadil-meen, ka dib markii uu xoghayaha guud ee golahaa C/laahi Dheere jeebka ku qaatay, lana dhoofay mafaatiixtii xafiiska xog-haynta oo ah xafiiska kala socod siiya hawlaha golaha, taasina ay keentay inay wax waliba xanib-maan, iyadoo uu C/laahi Dheere muddo toddobaad ah socdaal ugu maqan yahay dalka Uganda.

Sida ay sheegeen warar xog-ogaal ah oo u dhuun-daloola xarunta golaha guurtida waxa xanib-may hawl-socod siintii maamul ee golaha, sida bixinta shidaalka, gunnooyinka iyo kharashaadka yar yar ee loo baahdo, iyadoo la sheegay in xataa la waayey waraaqihii cad-caddaa ee wax lagu qori lahaa oo ku qafillan xafiiska xog-haynta guud.

Sida caadadu tahay marka uu qof masuul oo xafiis ama hayad u sareeyaa marka uu meel u socdaalayo waxa uu masuuliyaddii xafiiska ama hayadda ku sii wareejiyaa si uu hawsha u sii wado kuxigeenkiisa, sidaa darteed xog-hayaha guud ee guurtidu marka uu meel u dhoofayo waxay ahayd inuu hawshii xafiiska ku sii wareejiyo kuxigeenkiisa, laakiin taasi may dhicin, waxayna taasi keentay inay isku cayn iyo bayd-go’aan hawlihii maamul ee xarunta guurtidu.

Xog-hayaha guud ee golaha guurtida C/laahi Dheere oo lagu tilmaamo nin awood badan waxa la sheegay inuu sida uu doono u maamulo hawlaha golaha guurtida oo ay wax waliba ku hoos jiraan gacmihiisa, oo uu xataa saamayn badan ku leeyahay hawlaha siyaasadeed ee golaha, isaga oo aan xubin ka ahayn golaha ee ah qof shaqaale ah.

Waxa kale oo had iyo goor soo baxa xogo-warreed oo farta ku fiiqaya inuu C/laahi Dheere ku talaabsado wax isdaba marrin iyo mad-madow dhinaca maamulka ah.
Sida uu tilmaamay qoraal dhokmantis ah oo aanu helnay waxa jira ilaa 7 qof oo ka tirsanaan jiray shaqaalaha golaha guurtida, laakiin waqti hore shaqooyinka ka tegay oo ay qaarkood dalka debeddiisa u dhoofeen, balse aan weli la joojin mushaharooyinkii iyo gunnooyinkoodii.
“Aniga oo tix-raacaya qoraalkii shirgudoonka guurtida eek u taariikhaysnaa 30/04/2006 iyo wareegtooyin ka soo baxay hayadda shaqaalaha inaanay shaqaalaha hoos ku qorani muddo dheer ka soo xaadirin golaha, qaarkoodna ay dalkaba ka baxeen, iyagoo aan hawshii iyo agabkii ay hayeen golaha aanay ku wareejin”, sidaa waxa lagu sheegay qoraal ka soo baxay xafiiska xog-haynta guurtida oo lagu socod siiyey shirgudoonka guurtida, waxaana qoraalkaa lagu sheegay magacyada toddoba qof oo ah shaqaalaha aan shaqada ka soo xaadirrin mudada dheer.
Waxa kale oo ay wararku sheegeen in qaar ka mid ah shaqaalahaa ay shaqada ka tageen, iyagoo aan wareejin qalab muhim ah oo ay gacanta ku hayeen.
Sida ku cad qoraal ku taariikhaysan 30/04/2006 oo ka soo baxay gudoomiyaha golaha guurtida Saleebaan Maxamud Aadan waxa ninka magaciisa la yidhaahdo C/shukuur Ismaaciil Madar lagu war-gelinayaa inuu kuxigeenka xog-hayaha guud ku wareejiyo qalabka uu gacanta ku hayo, qalabkaas oo ay ka mid yihiin makarafoonno, kamaraddo iyo qalab kale, laakiin waxa la sheegay inaan alaabtaa ilaa hadda cidna lagu wareejin, C/shukuurna dalka debeddiisa ayuu u dhoofay, shaqadana kama soo xaadirin tan iyo xiligaa 2004, waxaana la sheegay inuu C/shukuur qaraabo dhow la yahay xoghayaha guud ee Guurtida C/laahi Dheere.
Waxa kale oo ay warar xog-ogaal ahi tibaaxeen inay jiraan gunnooyin muddo maqnaa oo la iswaydiinayo meesha ay ku maqan yihiin, waxaana la sheegay in gunnooyinkaa jawaabtooda laga sugayo xog-hayaha guud ee guurtida C/laahi Dheere oo la filayo inuu toddobaadkan gudihiisa dalka ku soo laabto.

 


Wefti Ka Socda Dawladda Mbagathi Oo Booqasho Ku Yimi Majeerteenya

Boosaaso, September 27, 2007 (Haatuf) – Wefti ka socda dawladda ku-meel-gaadhka ah ee Somaliya oo ka kooban 22 xubnood ayaa maalintii shalay booqasho ku yimi magaalada Boosaaso ee Majeerteenya.

Sida la sheegay weftigan oo uu hogaaminayo wasiirka arrimaha gudaha ee dawladda Imbagaati Maxamed Maxamuud Guuleed, isla markaana ay weheliyeen wasiirka qorsheynta Imbagaati Cali C/laahi Cosoble, Taliyaha Ciidanka Bileyska Imbagaati Cabdi Xasan Cawaale iyo xildhibaano ka tirsan baarlamaanka Imbagaati, ayaa waxaa halkaas ku soo dhoweeyey madaxweyne ku xigeenka Majeerteenya Xasan Daahir Maxamuud (Af-qudhac).

Weftigan lama sheegin ujeedada socdaalkooda, hase ahaatee sida la sheegay weftigaasi waxay isla markii ay ka soo degaan madaarka u gudbeen Tuulada Carmo, halkaas oo ay tababar ugu soo xidheen cutubyo ka tirsan ciidanka Bileyska Majeerteenya.

Xubnaha weftigan oo badankoodu ka soo jeeda degaanka Majeerteenya ayaa sida la sheegay la filayaa inay maanta ahaan kulamo kula yeeshaan Boosaaso maamuleyaasha maamulka Majeerteenya.
 

Top


Madaxweynaha Faransiiska Oo Golaha Amaanka U Sheegay Inay Xeebaha Somaliya U Dirayaan Markab Kuwa Dagaalka Ah

New York, September 27, 2007 (W. Wararka) – Madaxweynaha dalka Faransiiska Nicolos Zarkosy ayaa sheegay inuu Somaliya u soo dirayo markab dagaal, si ay u ilaaliyaan maraakiibta raashinka gargaarka ah u sida Somaliya.

Mr Zerkosy ayaa sheegay in dalkiisu markab dagaal u diri doono Somaliya si ay u ilaaliyaan maraakiibta sidda cuntada gargaarka ah ee caalamiga ah oo laga badbaadiyo kooxaha budhcad badeedka ah ee xeebaha Somaliya ka ugaadhsada.
Budhcadnimada Badda ayaa waxay Somaliya ka noqotay mid ay ku shaqaystaan kooxo Somali ah oo aad u hubaysan.

“France waxay diyaar u tahay inay xaqiijiso amniga kaalmooyinka ay bixiso hay’ada cuntada adduunka ee WFP, ee loogu deeqay dadka tabaalaysan ee Somaliya, sidaas darteed waxaanu diyaar u nahay in aanu muddo laba bilood ah hawshaas aanu fulino, anaga oo adeegsanayna ciidankayaga badda” ayuu yidhi madaxweynaha Faransiisku oo ka hadlayay kulan ay lahaayeen golaha amaanka.
Dhinaca kale, madaxweynaha Ghana ayaa qaramada midoobay ka codsaday inay la wareegto hawlgalka ciidamada ee Somaliya ay ka wadaan ciidamada midowga Afrika.

Madaxweynaha Ghana, waxa uu halkaas ka sheegay in xaaladaha dagaal ee ka jira Somaliya ay yihiin kuwo ka awood badan ciidamada Midowga Afrika, taas darteedna loo baahan yahay inay qaramada midoobay la wareegto si hawlgalkani u guulaysto.

Golaha amaanka ayaa dhowaan u codeeyey in hawlgalka Somaliya waqtigiisa la kordhiyo, waxaana laga gaadhsiiyey ilaa bisha February ee sanadka soo socda.
 

Top


“Maanta [Siillaanyo Iyo Faysal] Ayaa Noogu Fudud Inay Nala Tartamaan, Werwerna Nagama Hayo Inaanu Mar Kale Guusha Ka Helayno”

“Anaga [UDUB] ahaan waxa naga go’an in diiwaangelin la sameeyo, UCID-na way nagu raacsan yihiin, KULMIYE laftooduna waxba may daadifaynayn”
Cumar Jaamac Faarax, Gudoomiyaha Siyaasadda Xisbiga UDUB - Waraysi

Hargeysa, September 27, 2007 (Haatuf) – Gudoomiyaha Arrimaha Siyaasada ee Xisbiga UDUB Cumar Jaamac Faarax, ayaa sheegay in aanay ka fursanayn in diiwaangelin lagu sameeyo codbixiyeyaasha, ka hor inta aan la gaadhin Doorashooyinka, isla markaana waxa uu beeniyay in ay hoos u dhacday taageeradii xisbigoodu ku lahaa Gobolada Togdheer iyo Awdal.
Gudoomiyaha Siyaasda ee Xisbiga UDUB, waxa uu arrimahaas ku sheegay waraysi khaas ah oo uu siiyay Weriyaha shabakada Qarannrews ee Magaalada Hargeysa, Cumar Maxamed Faarax, waraysigas oo uu kaga hadlay arrimahana iyo kuwa kale, waxa uu u dhacay Sidan:-

S: Sidee ayaad u aragtaa xaalada siyaasadeed ee dalku xiligan ku jiro?
J: Wadanka wax dhibaato ah, oo imika ka taagani ma jiraan, wuu degan yahay, waxana aan u arkaa wax dhibaatooyin ah oo farta lagu fiiqaa ma taagna ayaan u arkaa.

S: Doorashooyinkii Golayaasha deegaanka waxa wakhtigoodii ka hadhay bilo kooban, xisbiyada qaarna waxa ay sheegeen in aanay ka qeyb-galayn, haddii aan la samayn diwaangelin, ma kuu muuqataa in doorashooyinkii ku qabsoomayaan muddadaas yar?
J: Horta doorashooyinka qabsoomidoodu anaga (UDUB) naguma xidhna, waa hawl u taala Guddida Doorashooyinka qaranka, oo runtii hadda ku cusub shaqada, iyaga ayay u taalaa in ay yidhaahdaan way qabsoomi kartaa iyo ma qabsoomi karto labadaba, saddexda Xisbi Qaran iyo Komishinka shirar ayaa arrintaas laga yeelanayaa kulamo joogto ahna runtii waanu leenahay, doraad oo kale waanu kulanay, iyaguna way noo warameen, anaguna [Xisbiyada] duruufaha taagan ee wax ku qabsoomi karaan waanu uga waranay, waana aanu u balansan nahay in aanu kulamada sii kordhino. Markaa arrinta qabsoomida doorashooyinku waa arrin u taala Komishanka doorashooyinka.

S: Saddex bilood miyay diwaangelinta codbixiyeyaasha iyo Doorashooyinku ku wada qabsoomi karaan?
J: Waa mawqif ay ku kala duwan yihiin axsaabta siyaasiga ah, dalka waxa hore uga soo dhacay doorashooyin saddex ah, aad baa Beesha caalamku inoogu amaantay dimuqraadiyadda aynu hirgelinay waa la arkay, markaa haddii ay saddexdaas doorasho ee hore aynu bilaa diwaangelin ku soo qabanay, maanta waa in aynu doorashooyinkii aynu qabanay mid ka wanaagsan qabano. Marka la leeyahay Doorashooyin xor iyo xalaal ah, xornimo waxa looga jeedaa in aan dadka codkooda dhiibanaya aan la handadin, isla markaana ay helaan xaqa codbixinta oo xalaal ah, waar doorashadii la is dhex yaacayay ee qofku uu labaatan jeer codeynayay xalaal laguma tilmaami karo, oo waxa aanu qabnaa in maanta halkaa laga sii dhaqaaqo, si loo qabto doorashooyin ka wanaagsan kuwii aynu hore wadanka uga soo qabanay. Sidaas ayuu mawqifka xisbigayaga [UDUB] yahay iyo xisbiyada kale qaarkoodba, waana in la diwaangeliyo codbixiyeyaasha doorashooyinka ka hor, taas oo inoo sahlaysa in aynu helno doorashooyin xalaal ah. Waxa kale oo inoo diyaar ah deeqbixiyeyaasha, anagu axsaab ahaan waxa aanu is aragnay EU-da waxana ay noo sheegeen in ay maalgelinayaan diwaangelinta codbixiyeyaasha, oo ay sugayaan inta Komishanka Doorashooyinku qorshahooda la imanayaan. Markaa waxa aan leeyahay waxyarba ma aha, waa hawl wakhtina way u baahan tahay. Waxa kale oo la samaynayaa oo Komishanku ku mashquulsan yihiin wakhtiyaynta doorashada iyo qorshayntii kale.

S: Kulanka aad sheegtay inaad Komishanka doorashooyinka aad la yeelateen, maxaad ka wada hadasheen?
J: Waxa aanu ka wada hadalnay waxyaabaha aan sheegayo ee la xidhiidha sidii doorashooyinku inoogu hirgeli lahaayeen. Afkaarta axsaabtana waanu u gudbinay, iyaguna [Komishinka] way noo warameen. Anaga [UDUB] waxa naga go’an in diwaangelin la sameeyo, xisbiga kale ee UCID way nagu raacsan yihiin arrintaas. KULMIYE laftoodu waxba ma ay daadifaynayn oo way arkayeen duruufaha iyo wakhtiga inaga lumay iyo habsanka yar ee inagu yimid, Komishankana iyaga ayaan u daba fadhinaa go’aankooda doorashooyinka ku saabsan.

S: Waxa la sheegayaa in taageeradii xisbigiinu ka haystay Gobolada Togdheer iyo meelo ka mid ah Gobolka Awdal ay hoos u dhacday, arrintaasi soo ma aha arrin dhabar jab idinku keenaysa, marka la gaadho Doorashooyinka?
J: Runtii anagu ma qabno sidaas, cidina ra’yi ururin kuma ay samayn dadka, oo lama soo dhex marin, dadkuna waa u xor cidda ay ku biirayaan, laakiin taageero iyo kalsooni wanaagsan ayaanu ka haysanaa Gobolada Togdheer, Awdal, Sanaag, Sool, Saaxil iyo Gobolka Hargeysaba. Ta kale anaga [UDUB] wax khilaaf ahi kama dhex jiro xisbigayaga, hoggaankayaguna waa Madaxweynaha iyo Madaxweyne-kuxigeenka Somaliland.

S: Ma dhici kartaa sida xisbiyada kale, in marka la gaadho shirweynihiina in xubno kale isu soo taagi karaan Murashaxnimnada hogaaminta xisbiga?
J: Xisbigayagu waa dimuqraadi, oo bahweynta UDUB baa nala yidhaahdaa, waa la faro badan yahay, waa wax u furan tartanku qof kasta oo damacaas iyo hankaas lehi, si uu ugu tartamo Hoggaaminta wadanka, waana aanu soo dhawaynaynaa, cid kastaana way tartami kartaa. Dimuqraadiyadu dhaqan bay leedahay, dhaqankaasina waxa weeye Xisbi marka uu guulaysto ee uu hoggaanka wadanka qabto, ninka markaas Madaxweynaha ahi teeramka [Kalka Labaad] na wuu isu soo taagi karaa, waayo, dee xisbiga guul ayuuba u keenay, anaguna waanu ku taageeraynaa kuna hambalyeynaynaa Madaxweynaha. Laakiin Xisbiyada kale, dhaqanku waxa uu ahaa Maalintii ay doorashada waayeen in ay is casilaan oo ay meesha baneeyaan oo ay cid kale u baneeyaan, iyaguna taas ma ay samaynin waa [Axmed Siilaanyo Iyo Faysal Cali Waraabe], markaa anagu Madaxweynaha oo ah Gudoomiyahayagii ayaanu UDUB ahaan u daba fadhiisanaynaa hogaaminta xisbiga iyo in uu mar kale doorshooyinka u metelo xisbiga, muddo labaadna dastuurku wuu u ogol yahay in uu isku soo taago.

S: Labadii Murashax ee Madaxweynaha hore ula tartamay iyo wejiyo cusub oo yimaada, idinka UDUB ahaan kuwee ayaa warwar idinku haya?
J: Horta warwar anaga naguma hayso iyaga kuwii hore ayaaba noogu fudud in ay nala tartamaan, wadankeenu waxa uu hore u soo galay saddex doorasho, saddexdaas doorasho xisbigayaga ayaa celcelis ahaan ugu tiro badnaa xisbiyada, Warwarna nagama hayo in aanu mar kale guusha helayno haddii ilaahay yidhaado oo la gaadho.

S: Shirweynihiinii goormaa uu qabsoomayaa?
J: Shirweynahayagii waanu qabsanaynaa oo hadda Guddi qaban qaabo ayaanu u saaraynaa.
 

Top


KALA MAAN

Waa Sheeko Xambaarsan Farax , Murugo iyo Waayo Kala Duwan
Waxa Qoray Cabdillaahi Xasan (Budul)
Q: 37aad
“Degdegu ma-wanaagsana mar-marka qaarkood ee cagtaa loo dhigaa……”
“Waxaa-si waa jacaykaygii ma-aragteen bay ka dhigan tahay………”
Arrinta meherkaygana waa-tan muddada yari ka hadhaye bal waynu eegi doonaa mar-ba siduu wakhtigu inoogu saamaxo”.

Intaa markay tidhi inantii Luul ayay Saynab-na tidhi “waxaad tahay Luulleey gabadh samir leh, samirkuna waa derajo sare waana fiican yahay, oo anigaa-ba yaabay markaad igi tidhi, deg-degu ma-wanaagsana mar-marka qaarkood ee cagtaa loo dhigaa waxaad naawilayso, waana la sugaa ee laguma Safaado, ka dib baan gartay inay hadaladan aad ku hadlaysaa yihiin kuwo runna, qofka caynkaas u dhaqmaana weligii ma Iisho” hadaladaa Saynab ka bacdi ayay Luul tidhi “oo caawa waa raagay Cabdi-Caqli’e ma-meel kale buu tagay “ ka dib bay Saynab u sheegtay inaanu meel kale tagin’e uu kolay imika soo socdo waxayna tidhi “waxaa dhawaqyadaasi kaa keenayaa waa jacaylka iyo xiisaha aad u hayso inanka, oo marka aad I leedahay wuu raagay ee xaguu tagay, waa jacaylkaygii ma-aragtay, markaa anigu jacaylkaaga garan maayee ma-dhaafin xilligii uu iman jiraye malaha Luulleey wakhtigaa iskaga kaa qaldamay’e wuu ka dambayn jiray xilligan oo imika waa 9:00 saacadu, markaa alla muxuu bahalkii jacaylka ahaa kula sare- tagay….qos-qosol labadooda ah ka dib bay hadalkii sii waday Saynab, markaa waydin is-heli doontaane ha degdegin wuu soo dhow yahay ee meel kale ma jiro” ayay tidhi Saynab iyadoo ku dardaraysay qosol farxadi weheliso. Intaa ka dib baa Luul oo iyada lafteeda aanay ka maqnayn farxada iyo qosolku oo aad madaxa ugu ruxaysa hadalada ka soo yeedhayey saaxiibadeed Saynab ee ku jihays-naa xageeda, kolkaaasay tidhi “Saaxiib Saynabeey hadaladaa aad igu lahayd waa run oo marka aan ku leeyahay miyaanu iman waad iska garanaysaa oo waa jacalka aan u qabo walaalkaa ee sidaa u ogsoonow, waxaanad taabatay halkii rasmiga ahayd ee aan tabayey, oo si fiican-baad ula socotaa heerka uu marayo daruurahan jacaylka sidday ee nagu dul-da’aya aniga iyo Cabdi-Caqli, kaftanka wanaagsan-baana la isugu run sheegaaye waad-tidhi intii runta ahayd, oo waxaad dul-dhigtay siday ahayd, waxaanad u dhigtay sidii uu wiilku suugaanta gabadha ugu lahaa ereyadii ay ka midka ahaayeen:
Haddii uu ku jiro calaf
Jeerr-ay ahaataba,
La-Jalbeeban doontaa
Meel dheer ma-jiro
Jaallahaa walaal.

Intaa dabadeed Saynabeey xaal waa sidaase wayse hagaagi doontaa oo imikana ma-xuma xaaladuhu, waxna inaga habsaami maayaan waa xagayaga’e{anigiyo walaalkaa},.markaa sidii aan horaba kuugu sheegay adiguna aad og-tahay-ba Cabdi waa nin lagu kalsoonaan karo” Luul hadalka way sii waday oo waxay hadana intaas ku sii dartay oo ku tidhi Saynab “adiga sidan aan arkaayo waa laguu soo socdaa oo waxa kuu soo socda calafkaagii ayaan u malaynayaa Saynabeey oo farxadaada ayaa tayda ka sii darane, ma sheeko aanan ogayn oo hoos-hoosa ayaad ku yara jirtaa oo guur-doona, hadda cidi waxba iima sheegin ee aniga uun-baa sidaa u arkay, waxna kugumaan ogeyne bal ii waran”.
Ka dib baa Saynab ay tidhi “saaxiib horta kaamaan qariyeen hadday wax jiraan xagayga’e imika adiga ayaa hawlahaagii aynu ka faraxalan doonaaye wixii taada ka dambeeya ayaa anna malaha wax ii soo socdaane horta adiga iyo walaalkay guri yagleelkiinu ha dhammaado”.

Luul iyo Saynab labadooduba iyaga oo aad u qos-qoslaya habeenkaa, oo ay isla qireen inuu yahay mid ay ku sugnaayeen farxad dheeraad ah sheekadana ku raageen oo marba midi sheeko dahab badada soo dhigayso, oo si fiicana ay isku dhegaysanayaan ayay mr qudha wada maqleen guuxa baabuur istagay guriga hortiisa, kolkaaasay Saynab tidhi “malaha waa Cabdi” oo Luul-na tidhi “waa-laga yaabaa inuu yahay Cabdi” ka dib baa albaabkii la garaacay oo yidhi “iga fur walaal Saynabeey waa aniga’e” intaa ka bacdi waxay garteen codkiisa oo laga furay guriga, Cabdi markuu arkay inay Luul iyaduna joogto ayuu ku sii talo galay inuu hadhow sii dhoweyn doono, ka dib-na wuu salaamay walaashii iyo gabadhii uu aadka u jeclaa ee Luul Haybe, bacda salaan ka dib waxay hablihii iyo Cabdi ka wada hadleen xaga waxbarashada iyo heerarka ay ka marayaan culuunta iyo dugsigii ay u balansanaayeen inay galaan, waxanu Cabdi ku yidhi “
 

 


ODHAAHDA AKHRISTAHA: Sheeko Dhexmartay Marxuum Cigaal, Rayaale Iyo Dadwenaha

Waa sheeko dhab ah oo dhacdey xalay 26.09.07

Waxaan u kacay suxuurtii , ka dib markaan duceystey ee aan hurdadii ku noqdey aynunbaa Riyo aad moodo in la ila jooggoba oo nooceeda aanaan beryahan arag igu bilaabantey, waxa habeenkaas ka guuxaayey madaxeyga, hay'adihii dastuurka SL ilaalintiisa iyo sharaxaadiisa ku shaqo lahaa xaggey ka dhaceen? Wadankani badbaado ayuu u baahan yahay?
Goobtu waa Hargeisa, Rayaale oo sita safaari boodha ah iyo Alla ha naxariistee Cigaal oo sita safari kaakiya ayaa hor yimmi koox ciidan ah oo fadhiya jaranjaro kala sareysa oo ah goobaha kubadda laga daawado, wey isa soo hortaageen ciidanka, markaas ayaa nin ciidanka ka mid ahi, ka dhex kacay ciidankii oo bilaabey in u dalbado ciidanka si ay salaan madaxweyne u bixiyaan, markaas ayuu mid kalena biggil la sare kacay oo afuufey, markii ciidankii istaagey ee ay salaantii bixineyaan, ayaa iyakoo gudashadii salaanta ku dhexjira la arkey ciidankii oo qaar ka mid ahi fadhiyaan oo amarba qaadan waayey, Rayaale ayaa hore ugu dhaqaaqey dhinacii ciidanka oo yidhi, waa maxay ciidankan fadhiya ee deciplinka xun? Maxay qabaneyaan ee ay amarka salaanta u fulinwaayeen?
Rayaale waxa u is kor taagay askari xagga hoose ee jaranjarta fadhiya, askarigiibaa sidaa u eegey Rayaale oo xabad sigaar ah iska shitey oo u jawaabi waayey, markaas ayaa mid ka mid ah askartii salaanta bixineysey oo digtoonow ku jiraana ku yidhi kii sigaarka shitey, anna xabad sigaara ii shid, Rayaalena waa kii kor taagnaa kii sigaarka shitey, waar u shid buu hoos ugu yidhi askarigii la hadli waayey, askarigii baa la yaabey waxa u Rayaale yidhi, kii digtoonowda ku jireybaa qosley oo yidhi adba ii shid madaxweyne, markaasuu u shidey askarigii oo digtoonow ku jira.
Nin odey ah oo feedha bidix ka taagan ciidanka, kuna jeeni qaaran suunka saraakiisha ayaa si askarinimo ka muuqato ugu jawaabey Rayaale oo yidhi madaxweyne askartani dhamaantood waxay ka cadheysanyihiin balankii aad fulin weydey ee gudidda dhexdhexaadinta iyo ummadaba aad u balanqaadey. Markaas ayuu Rayaale wax yar oo hadala askartii ku yidhi, shirgudoonka golaha wakiiladu sharciga soo bartaan idhi, weli waan ku akri la'ayahay, nimankan xidhana dastuurkii bay iska dhego mareen, Cigaalna marnaba muu hadal, xarakaadna muu muujin, waxa u isku eegeyey Rayaale iyo askartan. (Aniga iyo dad kaleba dabadoodaan taaganahay)

BURCO:
Haddana waa Rayaale oo dadweyne kula hor hadlaaya barxad ka soo horjeeda guri aanu deganaan jirney oo ku yaala Burco, dhinacii schoolka farsamada gacanta u dhoweyd. Cigaal sidii buu u dhegeysaneyaa, anna dadweynaha ayaan ka mid ahay.
Wiil yar ayaa intuu dadkii is hor taagay ku yidhi Madaxweyne dastuurka ma akhridey oo ma fahamtey? Rayaale, jaawaab haa, oo dad aan ogahay baan ugu taaglaayahay waar barta oo ku dhaqma wiilkii: Oo madaxweyne hadaa maxaad ugu dhaqmi weydey oo aad u soo deynweydey siyaasiyiinta xidhan. Rayaale, nimankaasu dastuurkii bay meel kaga dhaceen. Cigaal oo weli sidii u dhegeysanaaya intuu hore u soo dhaqaaqey, ayuu gacanta qabtey Rayaale oo yidhi yaa su'aal kale qaba, markaas baan anigu soo boodey oo ku idhi AwRayaale balantii aad wada maqashiisey ummadda meel kastoo ay joogaanba in aad fulineyso wixii aad gudidii dhexdhexaadinta isku ogeydeen maxaad u beenisey miyaanad xishooneynin? Ma dhabaa argagixisadii gaalada leyneysey waxbaad ka ogeyd? Ladaas su'aalood baan weydiiyey!
Runtiina su'aasha dambe wax aan weligey ku tuhmey ama ku fekerey lug buu ku lahaa imey soo marin, waanan la yaabanahay.
Cigaal baa hadley oo yidhi 320 (saddexboqol iyo labaatan) mee wiilkii yaraa ee su'aasha AwRayaale weydiiyey, waa kan, Riyaalow waxaan ku idhi wiilkaa yar waxa u fahmey baad fahmi weydey, waxa u ku weydiiyey ma fahamtey dastuurka? haa, baa ku tidhi, maxaad u sii deyn weydey siyaasiyiinta ayuu kuu raaciyey.
Waxaan ku idhi marka tafsiirka dastuurka la rogrogtaa waa markaan kuu sheegey, markase dadweynaha aad isqabataan, waxa loo fasiraa dastuurka sida ay iyaku rabaan, markaas waa la kala amaan helaa anna markaasaan amaan heli jirey, hadii sida dadku rabo aanad rabin, waxa ii muuqata in aad meesha dumineyso, wiilka yarina wuxu u jeedey, siyaasiyiintan xidhan dadkaa raba in la soo daayo, markaas dastuurkaa dhigaaya in sida dadku rabo aad yeeshid oo hadii 320 kaa horyimaadaan waa la is dhiibaa, ma 320kun, umuu jawaabin cigaal, waar 320 baan ku idhi.
(320 kan maan fahmin iyanna)
Gabadh baa qeylisey oo tidhi Riyaalow bishii june baad tidhi $USD300m ayaa lagu maalgelineyaa Berbera oo lagu wershadeyneyaa, anagoo dumar badan ah oo lacagtaasi inta ay somaliland ku noqoneyso la yaaban oo xisaabin kari weyney, ayuu nin odey ahi noo yimmi, oo na yidhi talo ayaan idiin siineyaa, meesha ka kaca oo meherado ka qabsada goobaha lacagtu immaneyso, shaqaale badan badan baa imanaaya. gabadhaasi waxay sheegtey in ay deyn iyo deeqba wax isu keentey ka dib markii ay dibedda iyo gudhaba la hadashey dad badan, waxaan u safrey bay tidhi Dubai, waxaan soo iibsadey Talaajado, shooladu, weel furshaan badan, sariiro iyo qalab kaleba.
Waxaan ku khrash garoobey dhul aan ka iibsadey agagaarka goobaha wershadaha laga hirgelinaayo, si aan meherado badan uga furto, dad badan oo ii shaqeyn lahaana waan diyaarsadey, iyakiina waanu isla liidanaa, bishii October waatan oo waa la gaadhey, markii aan arki waayey wax soo naaso cadna dhegaxii aad dhigtey maalintii ayaan soo fujistey oo waakan, maxaa dhacay jarmalkii iyo wershadihii aawey???
Aw Rayaale ayaa ugu jawaabey, Octobertaan sheegaayey wata doorashada ka dambeysa 2008, khalad baad fahamtey orodoo dasturka eeg xaq baan u leeyahay in aan goortaan doono fuliyo, kuwii aanu lacagta u ururineyba may hadal, adigu maxaad la hadleysaa.
Cigaal baa gacanta qabtey oo yidhi anaa idiinka kexeynaaya kan, waar inna mari, Riaale ayaa yidhi, waar intii xukunkii hore afweyne kaaga dambeeyey ayaan rabaa in aan kanna kaaga dambeeyo i daa Cigaalow kuwan cid waliba wey xukumi kartaaye.
Waar ninkaas afweyne ahaa kabihiisii ma sidatid, kuwii halkan lagu joogi lahaana anigoon kuu dhiibin baan safar kediso ah galay, kumaan sii siin ee si khaldan bey wax u dhaceene inna keen.
Hadaad diido miyaa adigaa og.
Hassan Suleiman
Stockholm, Sweden.

Top


Wax Ka Baro Bulshooy Duruusta Dibin-Daabyadii Dawlada Dhexe Kula Kacday Golaha Degaanka Iyo Doorkii Badhasaabka

Xil. Cawil Cali Sugule Golaha Degaanka Deg.Berbera Q. 2aad

Cashuurtu haday noqon weydo sidii loogu talo galay ee ahayd naftaada ka bixi nafaqadaada waxay noqonaysaa gibir xaaraana ka bixinaya iyo ka qaadanayaba ee jeebkiisa ku shubanaya liibaan aakhiro iyo mid aduunyoba qofka sheega ee iftiimiya.

Haddaba markaynu dib u eegno doorashooyinkii goloyaasha deegaanka ee ka qabsoomay wadanka 2002, waxay Berberi ahayd mid ka duwan dalka intii kale sababahan awgood.

Anigu waxaan ka soo baxay xisbiga UDUB ee talada haya, waxaanan ahaa numberka 8aad ee 21kii xisbiga UDUB uga qayb qaatay tartankii xisbiyadu ku tartamayeen kuraasta goloyaasha deegaanka dalka, waxay UDUB heshay 11 kursi oo aan ku jiro iyo dedaal naf iyo maal ah ka dib aanu bulshada ugu bushaaraynayno inay masiirkooda ugu doortaan si xaq ah cidii ay doorbidayaan kuna daba joogaan, lana xisaabtamaan horumar iyo dib u dhac waxay soo kordhiyaan, bulshadu waxay ka soo baxday waajibaadkii saarnaa si xor ah oo xalaal ah oo ay u doorteen 21kii xildhibaan oo ka taliya masiirkooda oo aan ka mid ahay, waanay ku mahadsan yihiin.

Markii xisbi waliba soo dhejiyey magacyadii inta uu helayay ayaa noqotay inay 21kii sida distoorku dhigayo ee ku qeexan sida xeerka ismaamulka gobolada iyo degmooyinku dhigayo ee xeer no 23 inay iska dhex doortaan gudoomiyaha duqa iyo ku xigeenka lana wareegaan dhamaan hantidii ay degmadu lahayd.

Horaa loo yidhi ilaahayow nimaan wax ogayn ha cadaabin, isagoo distoorka iyo xeerka sidaa dhigayo oo wixii aan sidaa ahayn waa ina wax kama jiraan tahay oo qabiil laga guuray oo xisbiyo loo guuray ayaa markiiba waxaa soo baxay oo ay soo gudbiyeen madaxdii sar sare ee xisbiga UDUB, waa madaxweynaha iyo ku xigeenkiisee maayarku waa inuu maxamed Ciise noqdaa, ku xigeenkuna Muuse Cabdale noqdaa. Waxa Berbera loo soo diray cuqaal iyo saraakiil sar sare oo xisbiga UDUB ka socda, arintaana waxaa sidaa jagadii gudoomiyenimo isu soo sharaxay xildhibaano aan ku jiro iskuna wada xisbiga UDUB ah, anigu waxaan ka soo jeeday beesha Aadan Ciise, afar kalena Maxamed Ciise, waxaanu is dheerayn iyagu way wada ogyihiin in la doonayo maayar Maxamed Ciise ah, aniguse waxaan moodayay doorasho xor ah oo aanu 21-kayaguba u siman nahay oo ay tahay sida distoorku dhigayo. Afarta musharax ee kale waxay ahaayeen sidan: Xasan Xaaji Maxamuud Warsame, Cabdale Maxamed Cali, Cabdi Jaamac Ducaale iyo Siciid Daa’uud Cilmi.

Markii aanu bilawnay inaanu iska dhex ololayno ayaa afartoodii mid waliba ii yimi oo codkii isii igu yidhi, markaan ku idhaahdo musharax ayaan ahay ayay ila yaabaan oo ay igu yidhaahdaan miyaanay tolkaa [Aadan Ciise] wax kuu sheegin maayarka anagaa lehe, cidda waxaa fidinaysaa ee telefoonka ku soo hagaysaa musharaxiinta afarta ah waa Madaxweynaha oo mid ka mid ah wata iyo ku xigeenkiisa oo saddexda kale wata, hawshana ay uga masuul yihiin Maxamed C/laahi Maxamed iyo Dr. Idiris Ibraahim Cabdi (Wasiirka Xanaanada Xoolaha) oo aan wakhtigaa hayn jagada wasiirnimo, balse ahaa xubno firfircoon ee Madaxweyne ku-xigeenka la maamulayay arrimaha golaha.
La soco…

Top


Natiijada Imtixaanaadka Qaranka

Hanbalyo dhamaan ardayda u fadhiisatay imtixaanada qaranka, ee dhexe iyo sare. Hanbalyo inta ku guuleysatey. Hanbalyo inta ugu sareysey. Tartan haddii la galo, waa hubaal oo waa la kala badinayaa. Arday kasta natiijadiisu waxa ay ku xidhantahay qadarka Eebbe. Marka la yimaadna, nasiibkiisa iyo dadaalkiisa. Waxa nasiibka ardayda ka mid ah, jawiga aqalka iyo jawiga dugsiga.
Magacyada 10 ardayda ee ugu sarreeyey dugsiyada sare:
1) Ahmed Mohamoud Awl Gunje – Gacan Libaax, Hargeysa 772
2) Mustafe Mohamed Hussein Moh’d – Bursade, Berbera 740
3) A/kariim Nuh Jama Hasan – Gacan Libaax, Hargeysa 727
4) Musa Hassan Farah Aden – M. Axmed Cali, Hargeysa, 722
5) Hassan Farah Abdi Farah Hassan – G. Libaax, Hargeysa, 718
6) Abdilahi Mohamed Abdi Hassan – F. Omar, Hargeysa, 714
7) Suleiman Ismail Botan Abdi – 26 June, Hargeysa, 711
8) A/rasak Aden Ibrahim Yussuf – Sheekh Bashiir, Burao 706
9-Maxamuud Cabdillaahi Taani Ducaale, F. Oomaar, Hargeysa 686
10-Nuux Ismaaciil Bootaan Cabdi – 26 June, Hargeysa, 670.
Hablaha ugu derajada sarreeyey dugsiyada sare:
1) Umalkhair Omer Warsame Hersi – Alqasa, Borama. 656
2) Muna Jamal Jama Hamud – Sunshine, Hargeysa. 644
3) Muna Abdi Yusuf Hersi – Gacan Libaax, Hargeysa. 598
4) Ugbad Ahmed Hashi Guled – Ilays, Hargeysa. 575
5) Umakhiar Moh’oud Omer Ahmed – Timacadde, Hargeysa. 568.

Ardayadda Xaawa iyo ardayga Adam, way kala nasiib badanyihiin. Sida ay u kala nasiib badanyihiin, ayay imtixaankana ugu kala natiijo fiican yihiin. Sida ay u kala natiijo fiican yihiin, ayay liistadana ugu kala sareeyaan. Laakiin sida ay u kala sareeyaan uma kala maskax badna.

Xaawa iyo Adam, fursadaha uma sina. Akhriska buugga, uma wada helaan waqti isku mid ah. Nasashada iyo raaxada way kala badsadaan. Iyaga oo aqal kaliya ku wada nool, ayay haddana laba calan ku kala hoos jiraan. Dhaqanka iyo caadada soo jireenka ah, ayaa u kala hiiliyey. Geedkii jaahilnimada ku baxay, ayuu Adam midho-midhaystaa. Xaawa waa ardayad, waana guri joog.
Natiijada Xaawa, waxa ka maqan maadooyin badan oo aanu macalinku u sixin. Xaawa shahaadaddeedu ma dhamays tirna. Xaawa way dulmantahay. Maadooyinka aan loo sixin, waxa ka mid ah: Shaqada aqalka iyo daryeelka qoyska. Xaawa iyo Aadam, marka ay dugsiga ka soo wada rawaxaan, Xaawa waxa ay gashaa madbakha. Waxa ay Adam u diyaarisaa qadada. Waxa ay fadhiga ugu geysaa faraxalka. Xaawa iyo Aadam iyaga oo dugsiga mark ka wada yimid, haddana Xaawa ma qadeyso ilaa uu Adam qadada ka faraxasho.

Adam marka uu qadeeyo, dhalinyartiisa ayuu dhinac ka raacaa, ama waabu seexdaa. Laakiin Xaawa waxa ay maydhaa weelka. Waxa ay maydhaa, dhar wixii wasakh ah, ee aqalka yaal. Waxa ay kaawadaysaa dharkii Adam, iyo dharkii qoyska intiisa kale. Marka ay intaa ka soo jeedsato, waxa ay diyaarisaa cashada. Adam inta ay Xaawa rafaadsantahay, ama wuu hurdaa, ama casharkiisa ayuu akhristaa, ama saaxibaddii ayuu u tagaa.

Xaawa, iyada ayaa adeegga aqalka ka mas’uul ah. Xaawa waxa ay ku jirtaa dugsi kale, oo ay hooyadu ka macalin tahay. Waxa loo sii tabobaraa daryeelka aqalka ay u dhixi doonto. Hooyada ayaa dusha kala socota, in aanay Xaawa basari noqon. Xaawa toddobaadku waa iskugu mid. Jimce ma laha. Xaawa adeegga aqalka iyo ka dibadda ayay u dhaxaysaa. Xaawa iyada oo daallan ayay dhinaca dhulka dhigtaa. Xaawa qoyska way ka hor toostaa, oo quraacda ayay diyaarisaa. Adam marka uu dhawr xabbo oo laxoox ah kaga tuuro, buugaagtiisa ayuu qaataa, oo dugsiga ayuu Xaawa uga horeeyaa. Marka la wada quraacdo, ayay Xaawa raadisaa halka ay buugaagtii, ay shalay dugsiga keentay, ku danbeeyeen.

Xaawa waxa dhagaheeda ka guuxa: Naa wiilka (Adam) maqsinka u soo xaadh. Naa wiilka sariirta ka soo googol. Naa wiilka shaah u ge, wax ha akhristee! Naa wiilka warkiisa maqal. Naa wiilka faraxalka u gee. Naa wiilka quraacda u gee. Naa wiilka………Naa wiilka. Natiijada Adam, miyaanay Xaawa badh lahayn?
Natiijada Xaawa, waxa kale oo hoos u dhiga, macalin u yaal, aan aqoon ku filan lahayn, oo aan ixtiraamayn magaca macalinku bulshada ku leeyahay iyo haybadda saaran shaqada macalinimada. Ardayadda Xaawa, xishood ayaa dabraya. Xaawa waxa ay u adkaysataa, af lagaado iyo daan daansi joogta ah, oo kaga yimaad dhinaca macalin u yaalka. Xaawa doqoniimo kama aha, laakiin waxa ay is leedahay, waa la i caayey, cay ayaa kaa raacdee, iska adkayso. Macalinku waxa uu inaga mudanyahay ixtiraam. Laakiin macalinkii la yaqaaney mid aan ahayn, ayaa ku dhex dhuumanaya. “Baruur qudha, ayaa baruuryo qudhmisa”.
Xaawa waxa ay u dulqaadataa sanqashada macalin u yaalka. Xaawa waxa ay liqdaa ereyo malmalka ka qadhaadh, oo ka soo yeedha macalin u yaalka. Xaawa waxa lagu gumeystaa mustaqbalka ayaan kaa madoobeyn. Xaawa waxa ay wax ku barataa, xero wuxuushi ka buuxdo. Xaawa waxa ay martaa, dariiq uu dugaag u fadhiyo. Xaawa waxa dabraya xishood iyo anshaxa ilaali. Natiijada Xaawa, miyaanu macalin u yaalku badh kala maqnayn?
Faadumo Cabdillahi

Top