Haatuf News

Home | Contact Us | Links |  Archives

Madaxweyne Riyaale Oo Dhirbaaxo Kululi Kaga Timid Dawlidihii Taageeri Jiray Somaliland
Waxay dib ula noqdeen $16 Milyan oo ay ku caawin lahaayeen Diiwaan-gelinta Iyo Doorashooyinka Somaliland

Deeq-bixiyeyaashu Waxay Ka Dhako Faareen Sababta Riyaale U Diidayey In Xeerkii Diiwaangelinta Dib-U-Eegis Lagu Sameeyo

“15-Ka May Marka La Gaadho Rayaale Wuxuu Noqonayaa Madaxweyne Muddadiisii Sharciga Ahayd Dhamaatay”
Muj. Cali Guray

Xisbiga KULMIYE Oo Ka Cudur-daartay Kulan Uu Akaadamiga Nabaddu Isku Horfadhiisinayay Axmed Siillaanyo Iyo Daahir Riyaale

Ajandaha Kalfadhigan Wakiilada Oo Lagu Soo Daray Natiijada Dhexdhexaadintii Gudoomiye Ciro Iyo Mawqifka Golaha Ee Khilaafaadka Cakiran 

 Booqashada Wefdiga Gobolada Sool Iyo Sanaag Bari Ee Boorama Iyo Dareenada La Xidhiidha Socdaalkooda

Ciidanka Baadhista Dembiyada Ee Boorama Oo Mar Kale Isdeldelaad Ka Badbaadiyey Wiil Dhallinyaro Ah  

Shirgudoonka Golaha Guurtidda Oo Fadhigii Shalay Uga Muquurtay Cabsi La Xidhiidha Mooshin Gondahooda Jiifa

Riyaale: Hogaamiye Lagu Hungoobay 

Waxay ahayd 5 sano ka hor markii Madaxweyne Daahir Riyaale Kaahin, shacabka Somaliland sida sharafta leh ugu doortay talada wadanka, oo waliba looga doortay mujaahidkii, mujaahidiinta Axmed Maxamed Siillaanyo, isaga oo ku hambalyeeyay markii la yidhi 80 cod ayaa lagaaga helay.

Shacabka reer Somaliland waxay ka filayeen Madaxweynaha inuu horumar u keeno, doorashooyinkana halkaas ka sii wado, waxaase dhacday inuu horumar uu keeno iska daaye inuu wadankii maanta taago meeshii ugu liidatay taariikhda Somaliland.

Doorashooyinkii uu ku faani jiray waan qabtayna uu maanta diyaar u yahay inuu dib u cuno, sida bisadda la yidhaahdo caruurteeda kuwa ugu horeeya ee ay dhasho ayay dib u cuntaa.
Daahir Riyaale isagoo ah madaxweynihii wadanka ayaad moodaa haddana inuu la dagaalamayo wadanka iyo dadkiisa iyo xukunkiisa uu isagu gacanta ku hayo.

Madaxweynaha waxaad moodaa in aanu aaminsanayn xukunka inuu gacanta ku hayo isagu, waxaadna moodaa inuu isu haysto inuu hurdo gurigiisa boorama, xukunkan uu hayaana ay tahay riyo uu ku riyoonayo, wuxuuna isleeyahay riyadan macaan yayna kaa dhamaanine hurdada isku sii dhaji.

Waxaanuse Madaxweynaha leenahay, Madaxweyne waxani riyo maahee waa run, shantaadii sano ee lagu doortayna way dhamaatay.

Waxaad shantaas sano ku qaban waydayna Madaxweyne sanad kuma qaban kartid, ee ummadda sheekadan kun habeenka iyo habeenka ah kadaa Madaxweyne.
Sulaymaan Yuusuf Dhakhtar
baynani@hotmail.com

Nairobi, May 11, 2008 (Haatuf) Dawladaha Deeqda bixiya ee UK, USA, Sweden, Denmark, Norway iyo Komishanka Yurub ayaa dib ula noqday deeq ay ugu talo-galeen hawlaha diiwaangelinta codbixiyeyaasha iyo doorashooyinka Somaliland, taas oo lagu qiyaasay lacag gaadhay $16 Milyan.

Qoraal ay shalay u soo gudbiyeen Komishanka Doorashooyinka Qaranka, Saddexda xisbi qaran iyo labada gudoomiye ee labada aqal ee baarlamaanka, waxay ku sheegeen deeq-bixiyeyaashu inay ka xun yihiin tallaabada ay qaadeen balse ay ahayd mid ay ka fursan weyday kadib markii uu dib-u-dhac soo noqnoqonayay ku yimid geedi-socodkii lagu gaadhi lahaa doorashooyinka, isla markaana burbur ku yimid heshiiskii saddexda xisbi qaran iyo Komishanka doorashooyinka ee lagu cayimay wakhtigii ay qabsoomi lahaayeen doorashooyinka goleyaasha degaanka iyo Madaxweynaha.

Dawladahan Somaliland taageeri jiray deeqda ay la noqdeen waxa kale oo ay cuskadeen sababo ay ka mid yihiin burburka ku yimid Komishankii doorashooyinka ee qaranka iyo khilaafka siyaasadeed ee weli taagan kaas oo ay ku tilmaameen mid aan u saamaxayn in mustaqbalka ay gacan ka geysataan hawlihii diiwaan-gelinta codbixiyeyaasha.

Tallaabadan ay deeq-bixiyeyaashu qaadeen ayaa waxay dhirbaaxo kulul ku noqonaysaa Madaxweyne Daahir Riyaale oo waxqabadka keliya ee ay dadka u sheegi jireen ahaa xidhiidho ayaanu adduunka la samaynay oo ictiraafkii baanu soo wadnaa. Hase yeeshee asbaabaha ay deeq-bixiyeyaashu u cuskadeen deeqdan ay joojiyeen waxa loo nisbayn karaa inay ka yimaadeen macangegnimada iyo talo-xumada uu Madaxweyne Riyaale ku dhaqmayay isaga oo inuu kursiga sii haysto ay mar walba kala weynayd inuu u hogaansanaado maslaxada guud ee qaranka iyadoo uu carqalado isdaba-jooga kolba hordhigayay geedi-socodkii lagu gaadhi lahaa labada doorasho ee goleyaasha deegaanka iyo Madaxweynaha, kuwaas oo uu qorshahoodii kala tuuray kadib markii uu Golaha Guurtida ee muddadiisu dhammaatay ka dalbaday in muddo-kordhin sannad ah loo sameeyo.

Sida la ogsoon yahay go’aanka muddo-kordhinta ah ee golaha Guurtidu gaadhay 10/4/2008 waxa uu meeshii ka saaray heshiiskii ay 9/4/2008 saddexda xisbi qaran iyo Komishanku wada gaadheen, kaas oo qeexayay in labada doorasho ay kala qabsoomaan 7/10/2008 iyo 31/12/2008.

Tallaabada muddo-kordhinta ayaa filan-waa ku noqotay xisbiyada mucaaridka ah iyo dadka intooda badan iyada oo loo arkayay qarda-jeex uu Riyaale kaga baxay jidkii Dimuqraadiyadda ee Somaliland ay haysay, waxaanay dalka ka dhex abuurtay qalalaase siyaasadeed iyo kala-fogaansho aan Illaahay badin.
Madaxweyne Riyaale iyo wasiirka Arrimaha Dibadda Cabdillaahi Maxamed Ducaale ayaa labadoodaba waxa ka soo yeedhay bishii hore hadalo ay ku dhaleecaynayaan dawladaha taageera Somaliland, kuwaas oo ay ku eedeeyeen inay fidmo dhex dhigayaan dalka oo ay Somaliland ka maarmi karto caawimooyinkooda.

Haddaba deeq-bixiyeyaasha ayaa u muuqda qaar ka rajo-beelay inuu Riyaale ka noqdo siyaasadiisan uu ku minjo-xaabinayo dimuqraadiyeynta Somaliland iyo horumarkeeda.
Inkastoo ay joojiyeen kharashkii ay ugu talo-galeen diiwaan-gelinta codbixiyeyaasha haddana waxay sheegeen inaanay albaabka ka xidhin inay labada doorasho gacan siiyaan haddii la dhammaystiro tirada xubnaha iyo isu-dheelitirnaanta Komishanka qaranka iyo heshiis siyaasadeed oo loo dhan yahay oo laga gaadho doorashooyinka la qabanayo.

Hase yeeshee Madaxweyne Daahir Riyaale oo ay afar cisho uga hadhay muddadii uu xilku kaga eekaa ayaan ilaa hadda u muuqan nin danaynaya inuu dalka ka saaro qalalaasahan siyaasadeed ee uu geliyay, amase ku xisaabtamaya xidhiidhka u dhexeeyay Somaliland iyo deeq-bixiyeyaasha ee xumaaday saameynta uu ku yeelan doono qadiyadii dalka ee ictiraaf-helistu kow ka tahay.

 

Haatuf Staff Reporter

Qoddobada ay deeq-bixiyeyaashu u cuskadeen inay la noqdaan lacagtii ay ugu talo-galeen in lagu kharash-gareeyo hawlaha diiwaan-gelinta codbixiyeyaasha ka sakow, waxa iyaguna jiray arrimo kale oo ku sii tukhaantukhiyay inay tallaabadan aanay jeclaysan qaadaan. Arrimahaas oo aanay ku xusin qoraalka ay shalay u soo direen Komishanka Doorashooyinka Qaranka iyo Madaxda saddexda xisbi qaran waxa ka mid ah balan xumada Madaxweynaha iyadoo marar badan ay kala kulmeen wacad-fur uu kaga baxayo wixii la isku ogaa.

Arrinta labaad ee ku sii dhalisay inay dib ula noqdaan lacagtii ay ugu talo-galeen Diiwaan-gelinta ayaa ahayd aflagaadooyinkii luqadda diblomaasiyadda ka baxsanaa ee uu ku weeraray dad iyo dawladaha u soo hagar-baxay inay Somaliland wax la qabtaan. Waxa kale oo la odhan karaa in deeq-bixiyeyaashu ay ogaan ugu soo beegeen go’aankooda inta aan muddada xilku ka dhamaan Madaxweyne Riyaale, taas oo ku beegan Khamiista.

Haddaba arrinta ka wareerisay deeq-bixiyeyaasha ee u qaadan-waaga ku noqotay waxay ahayd oo ay ku saabsanayd qodobo ka tirsan xeerka diiwaangelinta oo ay isla garteen xubnaha Komishanka Doorashooyinku inay yihiin qaar carqalado ku keeni kara hawlaha diiwaangelinta, sidaas darteedna loo baahan yahay in qodobadaasi wax laga bedelo inta aanay hawshu bilaabmin. Laakiin uu Madaxweynuhu is-hortaagay in qodobadaasi wax laga bedelo, isaga oo xubnaha Komishanka ku canaantay soo jeedintoodii isla markaana ugu hanjabay in uu tallaabo ka qaadi doono haddii aanay xeerka sidii uu ahaa u fulin.

Qodobadaa waxa ka mid ahaa qaar aan caqli gal ahayn sida qodob odhanaya habeenkii dhammaan foomamka iyo agabka diiwaangelinta sida computer-ada iyo qalabka kale ee xafiiska waxa lagu soo xareynayaa xarunta degmada diiwaangelintu ka dhacayso.
Tusaale ahaan haddii ay diiwaangelintu ka socoto Cadaadley ama Faraweyne waxa agabka habeen kasta lagu soo xareynayaa Hargeysa.

Deeq-bixiyeyaashu intii hore oo dhan waxay la yaabsanaayeen sababta uu Madaxweyne Riyaale isu hortaagayo in isbedel lagu sameeyo qodobada caynkaas ah ee uu u diidaya in hawsha la fududeeyo. Laakiin deeq-bixiyeyaashu waxya iska ahaayeen daacad oo kama warhaynin in Riyaale ku talo jiro in uu muddo-kordhin ka dalbado Guurtida isaga oo adeegsanaya qodobka 12aad ee xeerka diiwaangelinta kaas oo odhanaya “Komishanku waa in uu dhaqan-geliyaa diiwaan-gelinta cod-bixiyeyaasha ugu yaraan muddo lix bilood ah ka hor maalinta doorashada”.

Maadaama sida keliya ee Madaxweynaha muddada loogu kordhin karaa ay marwalba ahayd iyada oo dalka ay ka dhacdo nabadgelyo-xumo weyn oo ay dabeeto suurtoobi waydo in doorashadii Madaxweynaha la qabto, taas oo ahayd xaalad in muddo ahba aan ka jirin dalka Somaliland haddana yeelkeed’e Xoghayaha Guurtida Cabdillaahi Dheere iyo Riyaale waxay la noqotay inay qodobka 12aad ee xeerka diiwaangelinta ay ku xoojiyaan qodobka distooriga ah ee muddo-kordhinta ka hadlaya (Lr83), waxaanay qodobka 12aad ee xeerka diiwaangelinta u dhigeen in uu leeyahay labadii doorashaba waxa u dhaxeynaysa muddo lix bilood ah. Sidaas darteed Madaxweyne Riyaale waxa uu diidayey in laga taa-taabto xeerka diiwaangelinta.
Waxa kale oo laga yaabaa inay jireen arrimo kale oo la ajligood uu Riyaale uga cararayey in dib-u-eegis lagu sameeyo xeerka diiwaangelinta.
 

Hargeysa May 11, 208 (Haatuf) – Mujahid Cali Maxamed Yuusuf (Cali Guray) oo ka mid ahaa mujaahidiintii ururkii SNM magac weyne ku lahaa, sla markaana ka mid ahaa aasaasayaashii ururka mucaaridka ah ee KULMIYE ayaa aragtidiisa ka waramay xaalada siyaasadeed ee dalka somaliland maanta marayo iyo dub udhaca ku yimid arimaha Doorashooyinka iyo dhamaadka waqtiga Madaxweynaha, muranka ka dhashay muddo kordhintii iyo cabsida laga qabo waxa dhici kara marka la gaadho 15ka.

Cali Guray waxa uu arrimaha kaga hadlay shir jaraa’d oo uu shalay ku qabtay Hotel Impeiral ee magaalada Hargeysa, ugu horayna waxa uu hadalkiisa ku bilabay:

“ Xaalada siyaasada reer Somaliland sida ay maanta tahay shaki kuma jiro in la odhan karo waa mid cakiran, waxa jira warwar wayn oo dadwaynuhu ka qabaan xaaladaasi sida ay ku yeelan karto nabadgalyada. Waana arrinta aan goc’day inaan wax ka idhaahdo ee igu kaliftay shirkan jaraa’id, anigoo ah Cali Maxamed Yuusuf (Cali Gurey), oo muwaadin Somaliland ah oo u dhuun daloola siyaasada dalka, xisbi ahaana Kulmiye ah.

Waxa xaaladan kalifay aynu ognahay, waxa weeye mudda dhaafka doorashooyinkii deegaamada iyo madaxtooyada. Hase ahaatee, Somaliland sideedaba waa nin tuur leh, nin tuur lihina siduu u seexdo isagaa cidd walba ka yaqaana. Dhibaatooyinka xaaladan oo kale ah maaha markii ugu horeysay taariikhda Somaliland ay na soo marto duruufo ka ad-adag oo siyaasadeed iyo nabad galyo ayaynu soo marnay, waxaynu mar walba kaga dabaalan jirnay waddo caan inoo ah oo ah xal nabadeed. Sidaa daraadeed, ma qabo in duruufta Somaliland ay inaga sal guurinayso waddadii aynu ku soo caana maalnay ee xalka nabada.

Waxay dad badani is waydiinayaan shan iyo tobanka May markay dhamaato, maxay xaaladu noqon doontaa. Anigu waxaan qabaa ma jirto cidd Suurtii yomal qiyaamaha afuufaysaa bisha May 15-keeda. Daahir Riyaalle-na cidd intay qori ula tagto odhanaysa ka soo bax madaxtooyada ma jirto. Wuxuu noqonayaa madaxweyne muddadiisii sharciga ahayd ay dhamaatay kursigana ku fadhiya, waana dhibaatada ay tahay maaraynteeda mid inoo taala.

Mudda dhaafka doorashooyinka iskaga waramimayno sababo badan oo kala duwan baa keenay, masuuliyada marka laysku soo ururiyo waxaynu odhan karnaa xill gudasho la’aan ayaa u sabab ah in doorashooyinka wakhtigoodii ku qabsami waayaan. Hase ahaatee, wuu jiraa xal waanu ii muuqdaa, waana lagu jiraa waxaanan anigu qabaa bi’idnilaah in lagu guulaysanayo, waxaanan qabaa inaynu ku heshiino in doorashooyinkaa la qabto arrin murugsan sii murginteeda xal waxa u noqda maaraynteeda. Imika dhexdhexaadinimo way socdaan arrimaha mar walba dib u dhaca keena waxa ka mid ah arrin nagu cusbayd oo la yidhi nagu dara, markaa diiwaan galinta waxa soo baxday in deeq bixiyeyaashii fangaraynayay inay u arkeen carqalada nagu soo kordhiyeen waayo waayo aragnimo horena umaynaan lahayn inay inoo hirgalayaan iyo inaanay inoo hirgalayn iyo wakhtiga inoogu hirgalayso iyo daraasado ka horeeyayba ma jiraan. Haddii ay deeq bixiyeyaashu ay maal galintii kala noqdaana inay maal galiyaan diiwaan galinta oo lacag badani ku baxaysayna, waxaan is leeyahay waxa ka baxaya jadwalkii muddadii diiwaan galinta oo 4 bilood lagu qiyaasayay inay soconayso. Haddii ay noqoto sidii aynu ku galnay doorashooyinkii hore ay taasi ka fursan waydo waa laysla soo dhadhawayn karayaa muddadii ay qabsoomayeen in laga heshiin karo. Waxa jira muran faro badan oo mucaaridka iyo xukumada inta badan dhex mara, waxa jira adkayn nabad galyada ah iyo ciidamo badan oo la soo galiyay magaalada. Waxa jira xadhigyo, waxa jira dilal waxa jira wax fara badan oo ayaamahan dhibaatooyin oo maalmahan ugu danbeeyay magaalada ka dhacayay. Mid marka ugu horeysa anigu waa taageerayaa oo nabad galyada intii la adkayn karayo la adkeeyo oo waxaaba ina faraysa xaalada guud ee inagu gadaaman ee ka socda Geeska Afrika. Waxa iyaduna dhaliil ah oo aan la qaadan karin haddii ay taasi ku biirto ama loo adeegsado xoogagii amniga Qaranka lagu cabudhiyo mucaaridka iyo dad waxay xaq u leeyihiin oo sharci ah ay leeyihiin gudanaya.

Somaliland umadd ahaan inaan xadhig iyo xabadi u noqon karin dhibaato qaran waa waayo aragnimo ay leedahay iyo waliba, iyo cashar qaali ah oo ku jooga qiime aad u sareeya ummadani marka ay soo marto dhibaatooyinkaa oo kale way ka gaashamataa lagumana karo oo ay ka waantowdo oo aanay dhinaca dawladu u adeegsan ciidamadaa wax ka baxsan amniga guud iyo nabad galyadeena oo kaliya. Mida kale waxaan u sheegayaa shakhsiyaad ku tartamaya xillalka madaxweynaha u tartamaya, shacbiga Somaliland waa u diyaar in ay idinku kala saaraan codkooda, laakiin diyaar uma noqon karaan in ay dhiig u daadiyaan tartankiina doorashooyinka.

Saddexdii doorasho ee horeba si wanaagsan oo nabadgelyo ah ayay dadku u codeeyeen markaa tan lafteeda waa suurtogal, dhibaatooyinkuna way yimaadaan in aanay tan maanta inagu dhacday inagu dhicin doorashooyinka dambe ee aynu ka gaashaamano sidii muddada sharciga ah uun wax inoogu qabsoomi lahaayeena waa casharka loo baahan yahay in aynu ka barano waxa maanta ina haysta, oo marka shan sannadood kadib ay doorasho imanayso aanay haddana tan oo kale inagu dhicin. Sidaa daraadeed anigu waxaan dadweynaha leeyahay ha baqanina, ma jirto wax nabadgelyo darro la yidhaa iyo nin xoog ku doonaya iyo nin xoog ku haysan karaya. Waxaan qabaa Somaliland dimuquraadiyadeeda iyo xorriyadeeda 100,000 qof baa u dhintay. ma jiro ka haya iyo mid iman doona midna sida anigu aan qabo nin sanduuq iyo warqad lagu doortay oo ku dhici kara inuu yidhaahdo shan farood iyo calaacal baan ku xukumayaa oo ka dagi maayo kama dhacayso ayaan qabaa Somaliland, ka sidaa hawaystaa waa nin ku talogalay inay hooyadii ka gablanto oo ay shacbiguna iyagu sharciga gacanta ku qaataan.”

S: Xisbiga Kulmiye waxa uu sheegay in aanay madaxweyne Rayaale madaxweyne u aqoonsanayn wixii ka dambeeya 15-ka May adiguna sidan ayaad u hadlaysaa markaa labadaa arrimood sidee ayay isku qabanayaan?
J: Horta Kulmiye miyuu yidhi madaxtooyada waanu ka soo saaraynaa. Muu odhan baan qabaa, haddii ay yidhaahdaan madaxweyne sharci ah uma aragno waa wax kale, markaa waxa la isku hayaa sharci ma yahay mise maaha. Dastuurku wuxuu ina odhanayaa muddada xilka ee madaxweynuhu waa shan sannadood, shantaa sannadood wixii ka badan waddo qudha ayaa inoo furan oo dastuurkeenu ka jawaabayaa markaasina waxa weeye haddii ay dhacaan dhibaatooyin nabadgelyo darro oo kalifi kara inay doorashooyinku qabsoomi waayaan taasi oo Guurtida siinaysa inay u jidayso oo ay muddada u kordhiso. Laakiin doorashooyinku waxay u qabsoomi waayeen waa xil gudasho la’aan taana dastuurkeenu ma caddaynayo.

S: Adigu Cali Guray ayaan kamaad muuqan jirin saaxada saxaafadda markaa maxaa kalifay inaad maanta saxaafada la hadashid?
J: Horta sidaydaba ma ihi shakhsiyaadka ku badan saxaafadda. Marka aan Kulmiye ahay ee aan xil u hayo xisbiga dhexdiisa ayaa inta badan laga yaabaa in ay noqoto ama aan kasoo qayb galo shir saxaafadeed. Imika anigu Kulmiye xubin caadi ah ayuun baan ka ahay, gole dhexe uguma jiro, guddi fulineed uguma jiro, xil uma hayo, xogogaal iyo waayo aragnimo dheerna waan usoo lahaa dhacdooyinkan jiray. Waxay igu simi wayday markaan shacabkii iyo ra’yigii dadweynaha eegay in aan ka aamuso xaalada.

S: Adigu maxaad imika xal u aragtaa?
J: Anigu waxaan qabaa waxa inagu yimid iinuu yahay dib u dhac, iskumana hayno doorashooyinkii waa la qabanayaa iyo lama qabanayo. Mar haddii ay tahay waxa aynu isku haynaa dib u dhac, muddadaa dib u dhucu inta ay noqonayso imika Guddoomiyihii Golaha Wakiiladu waxa uu ku jiraa dhexdhexaadin, xalkana waxaan u arkaa in dhexdhexaadintaa la aqbalo oo qofku sidii uu doonayay haddii la waayo sida laga fursan waayo in la yeelo, dib u dhacani waa mid aynu ku khasbanahay in aynu aqbalo muddo dib u dhac ku ah doorashooyinkeena.
S: Inta badan waxaa xisbiga Kulmiye lagu eedeeyaa in sababahan dib u dhaca doorashooyinka isagu aqbalay, arrintan aad leedahay xul gudasho la’aan bay ahaydna in aad ka hadashaan ka hor intii aanay muddadu ka dhamaanin madaxweynaha, maadaama oo aad idinku qayb ka tihiin xil gudasho la’aantan aad ku eedaynaysaan madaxweynaha maxaad ku diidan tihiin in xilliga ay Guurtidu qabatay in aad aqbashaan?
J: Xil gushado la’aantaa waa la qaybsanayaa, eeda inta ugu badan waxa yeelanaya madaxweynaha waayo waa masuulkii koowaad ee qaranka, wixii xumaan ah ee ka dhaca dalka iyo wixii u qabsooma labadaba isaga ayaa xilkooda qaadanaya. Ta kale waa la qaysaanayaa, komishanka dib u dhac baa ku yimid waa run, Kulmiye siddeed bilood ayuu xubintiisa soo magacaabi waayay waa run, Kulmiye dib u dhaca waa ka qayb ee kama baxsana, Guurtidu waa ka qayb ee kama baxsana, Wakiiladu waa ka qayb ee kama baxsana markaa haddii la qaybsaday xil-gudasho la’aantaa, khasaaruhuna waa in aanu noqon naf ee waa inuu noqdaa wakhti aynu wada aqbalo.

S: Waxaad ku eedayseen Guurtida inay saaxiib la yihiin xukuumadda, idinka xisbigiina Kulmiye-na waxaad sheegteen inaad meesha ka saaraysaan markaa taasi miyaanay wiiqaynin taageeradii aad Guurtida ka heli lahaydeen?
J: Anigu waxaan qabaa intii suuro gal ah in ay waajib ku tahay Kulmiye inuu wanaajiyo xidhiidhka uu la leeyahay Guurtida mar kastaba
 

Hargeysa May11, 2008 (Haatuf) – Hay’adda Maxaliga ah ee Akadamiga Nabadda iyo Horimarinta Somaliland ayaa sheegtay in xisbiga Kulmiye ka cudur-daartay kulan ay isku soo horfadhiisinayeen hoggaamiyeyaasha xisbiga KULMIYE iyo Madaxweyne Riyaale, kaas oo ay sheegeen inay balan kaga soo sameeyeen Madaxweyne Riyaale inuu dhaco 10/5/2008 oo ku beegnayd 8:00 caweysnimo ee xalay.

Xisbiga mucaaridka ah ee KULMIYE ayaa isagu sheegay inay akaadamiyada ka codsadeen in fursad la siiyo, isla markaana la xoojiyo dhexdhexadinta uu hore ugu jiray gudoomiyaha golaha Baarlamaanka Md. Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi (Cirro).
Sidaana waxa lagu sheegay war-saxaafadeedyo ay shalay soo kala saareen Gudoomiyaha Xisbiga mucaaridka ah ee KULMIYE, Axmed Siillaanyo iyo Akaadamiyadda Nabadda iyo Horumaritna.

Akaadamiyadda Nabadda ayaa iyadu war-saxaafadeedkeeda ku sheegtay inaanu Madaxweyne Riyaale ka codsan inuu kulan iyo balan uga soo sameeyaan xisbiyada mucaaridka ah ama KULMIYE gaar ahaanba, hase yeeshee waxay sheegeen inay iyagu Madaxweynaha ka codsadeen inuu la kulmo hoggaanka xisbiga KULMIYE, taas uu ka ogolaaday, hase yeeshee uu kulankaasi ka baaqday dhinaca KULMIYE oo sabab uga dhigay in horta laga gun-gaadho dhexdhexaadintii uu ku hawlanaa gudoomiyaha Baarlamaanku Mudane Cirro.

Akaadamiyaddu waxa kale oo ay war-saxaafadeedkeeda ku sheegtay inaanay ka daalayn wixii dedaal ah ee lagu daminayo xiisadda ka taagan khilaafaad siyaasi ee u dhexeeyay mucaaridka iyo xukuumadda, halka uu xisbiga KUMIYE-na ku celceliyay inuu aaminsan yahay in khilaafaadka siyaasiga ah wada-hadal lagu dhameeyo.

Labada war-saxaafadeed ayaa daba socday war shalay lagu daabacay wargeyska Saxansaxo oo sheegaya in Akaadamiyaddu wado qorshe laysku soo horfadhiisinayo hoggaamiyeyaasha KULMIYE iyo xukuumadda Riyaale, taas oo uu Madaxweynuhu codsaday waxaanay iyagoo taas oo ka jawaabay yidhaahdeen “Ma aha dhaqanka iyo caadada Akaadamigu in ay warbaahinta kaga waranto hawlaha dhex-dhexaadineed ama wixii waan-waan ah ee ay ku jirto ilaa inta ay dhamaanayaan, markaas oo wixii ka soo baxa madal loo wada dhan yahay lagu soo bandhigo, tirsigii Saxansaxo ee soo baxay 10/05/2008, war lagu baahiyey oomagaca Akadamiga lagu xusay ayaanu halkan kaga jawaabaynaa.

Waxaanu halkan ku cadaynaynaa:
1. In madaxweynaha JSL naga codsan in aanu kulan iyo balan uga soo samayno xisbiyadda Mucaaridka ah ama KULMIYE-ba gaar ahaantii.

2. In aanu Akadamiga codsi qoraal ah oo uu arintaa ku dalbanayno u gudbino Xisbiga KULMIYE.
Haddaba maxaa dhacay?
Habeen iyo maalin is xigay (6/5/08da iyo 7/5/08-da) markii aanu la kulanay hogaanka xisbiga KULMIYE ee aanu wada gorfeynay dhibaatooyinka hor taagan doorashooyinkii iyo Diiwaangelintii, ka dib ayaanu balan la qabsanay Madaxweynaha Jamhuuriyada Somaliland. Falanqayn iyo gorfayn qoto dheer ka dib waxaanu ka codsanay in uu la kulmo hogaanka xisbiga KULMIYE, taas oo uu naga ogolaaday isaga oo habeenimaddii 8/5/08-da, na soo siiyey ballan ah 10/5/08, saacaddu marka ay tahay 8 habeenimo in ay madaxtooyadda ku kulmaan madaxweynaha, Gudoomiyaha Xisbiga Kulmiye, Akaademiguna goob joog ka ahaado, warkii aanu af ahaan ugu gudbinay hoggaanka Kulmiye, 9/5/08-da barqonimaddii Jimcaha. 10/5/08, oo maalin sabti ahayd farriin aanu ka hellay xisbiga Kulmiye waxaa na loogu sheegay in aanay ballantaasi waqtigan la joogo suuuro-gal ahayn iyaga oo sababayntooda sheegay, sidaasna waxaa uu ku baaqday ballankaas.
Akaaademi ahaan waxaanu halkan ku ballan qaadaynaa in aanan ka daalayn wixii dedaal ah ee aanu ka gaysan karno sidii xiisadaha taagan loo maarayn lahaa, Nabadda loo adkayn lahaa geeddiii socodka dimuqraaddiyaddana loo horumarin lahaa” ayaa war-saxaafadeedka Akaademiga lagu xishay.

Dhinaca kale, war-saxaadeedka xisbiga KULMIYE oo uu ku saxeexnaa Axmed Siillaanyo ayaa isna u dhignaa sidan: “Warka maanta ay qortay Jariidada Saxansaxo ee sheegaya in Akademiyadu qoraal soo gaadhsiisey hoggaanka Sare ee xisbiga KULMIYE. Qoraal rasmi ah ma jirin ee farriin af ah ayay keeneen.

KULMIYE wuu aqbalay, horena uu u caddeeyey in wixii khilaafaad siyaasi ah ee dalka ka jira, Madaxweynaha kala kulmo oo ay ka wadahadlaan, haddana waa u diyaar inuu la kulmo oo ay ka wadahadlaan khilaafaadka siyaasiga ah.

Hase yeeshee, arrinta Xisbiyada mucaaridka iyo Madaxweynaha waxa dhexdhexaadinayey oo muddo ku jirey Guddoomiyaha Golaha Wakiillada, mudane Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi (Cirro), labada xisbina arrintaa waa ka wada socdeen, talo-wadaagna way ka lahaayeen.
Haddaba, Akademiyadu shalay ayay goonni ahaan ugala soo xidhiidhay arrintaa xisbiga KULMIYE. KULMIYE wuxuu ka codsaday Akadeemiyada in fursad la siiyo, lana xoojiyo dhexdhexaadinta uu ku jiro Guddoomiyaha Golaha Wakiilladu, mudane Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi (Cirro).
KULMIYE, mar walba wuxuu xoojinayaa nabadda, wuxuu aamisan yahay in khilaafaadka siyaasiga ah wadahadal lagu dhammeeyo,” ayuu xisbigu ku soo gebagebeeyey warsaxaafadeedkiisa.
 

Hargeysa, May 11, 2008 (Haatuf) – Golaha Wakiilada ayaa shalay ansixiyey Ajandaha kalfadhiga aan caadiga ahayn ee afraad oo ka kooban afar qodob kaas oo guud ahaanba la bedelay Ajandihii hore marka laga reebo ansixinta miisaaniyadda 2008 oo hore ugu jiray hase yeeshee saddexda qodob ee ajandaha ku cusub ayaa waxaa ka mida, warbixnta natiijada dhexdhexaadinta Gudoomiyaha ee khilaafka siyaasiga ah iyo talo bixinta golaha ee ku aadan xaaladda guud ee dalka, kuwaas oo ah qodobadii miisaanka lahaa ee ka soo dhex baxay doodihii mudanayaasha ee Ajandihii hore.

Fadhigan shalay oo uu gudoominayey Gudoomiyaha golaha wakiilada Md. C/raxmaan Maxamed C/laahi Ciro oo ay ka soo xaadireen madasha fadhiga 44 mudane ayaa waxaa fadhigaasi mudanayaasha loogu qaybiyey nuqulka ajandaha cusub ee kalfadhiga aan caadiga ahayn (30/4/2008-26/5/2008) oo lagu soo saleeyey doodihii goluhu toddobaadkii hore ka yeeshay ajandaha kalfadhiga, waxaanu gudoomiyuhu mudaneyaasha u soo jeediyey in ajandahan kalfadhiga 4aad oo lagu soo saleeyey qodobadiisa nuxurkii doodaha ka soo baxay ay cod u qaadaan ansixintiisa, intaa kadibna waxa uu goluhu cod aqalabiyada ku ogolaaday ajandaha kalfadhiga aan caadiga ahayn oo ahaa cod dhan 39 mudane, waxaana diiday 4 mudane cid ka aamustayna may jirin gudoomiyuhuna ma codayn, halkaasi ayaanu ansax ku noqday ajandaha kalfadhiga aan caadiga ahayn oo ka kooban afar qodob, 1. ansixinta miisaaniyadda qaranka 2008, 2. warbixinta natiijada dhexdhexaadinta Gudoomiyaha ee khilaafka siyaasiga ah, 3. talo bixinta golaha ee ku aadan xaaladda guud ee dalka, 4. wixii kale ee soo kordha.

Intaa ka dib waxa uu goluhu warbixin ka dhegaystay Mudane Naasir X. Cali Shire oo socdaalo hawleed ku soo maray dalalka Maraykanka, Kanada iyo Finland, isagoo halkaasi kaga waramay kulano marti qaada oo loogu sameeyey fadhiyada Baarlamaanada Kanada iyo Finland isla markaana lagu gudoonsiiyey Hadyado lagu sharfay oo uu golaha soo gaadhsiiyey.

Mudane Shire isagoo ka waramayey safarkiisana waxa uu yidhi “Baarlamaanka Kanada oo nalagu martiqaaday waxaanu isla qaadanay in guddi Parlamentary group ah oo labada Baarlamaan ka tirsan aynu wada samayno oo martiqaadyo labadeenuba isweydaarsano, arrinkaana waa laynaga sugayaa Baarlamaanka Kanada oo fadhi ay lahaayeen nagu marti qaaday waxaanu ku soo aragnay hab ka duwan habkeena gudoomiyuhu markuu gudoominayo golaha kalidii ayaa madasha gudoominta fadhiya, Gudoomiye ku-xigeenaduna xildhibaanada ayey dhex fadhiistaan marka kaliya ee uu gudoomiyuhu maqan yahay ayay gudoomiye ku-xigeenadu madasha gudoominta soo fadhiistaan, waxay naga aqbaleen in Baarlamaankoodu ay goobjoogayaal u soo diri doonaan doorashooyinka caawimana ka gaysan doonaan dhaqaalaha ku baxaya hirgalinta doorashooyinka.

Waxaa kale oo aanu la kulanay masuuliyiinta Baarlamaanka Finland oo aanu kala hadalay in guddi Baarlamaani ah aynu wada samayno iyo inay doorashooyinkeena goobjoogayaal u soo diraan, labadaa qodobna way naga aqbaleen, balan qaadna way noo sameeyeen, jaaliyadihii qurba jooga reer Somaliland ee aanu la kulanay waxay nagala hadleen oo ay inoo soo jeediyeen in doorashooyinka Somaliland ee dabada isku haya meel qudha laysugu keeno, 2, in qodobada distoorka ee xeerbaa qeexi doona la qabya tiro oo macnahooda mugdiga laga saaro, 3, in muranada iyo isqab qabsiga ka taagan dhismaha xeerka komishanka doorashooyinka, xeerarka lagu soo dooranayo golaha guurtida iyo xeerarka mushaharka golayaasha qaranka qabyadooda la dhamaystiro, waxaa kale oo ay inagula soo dardaarmeen in warwarka ka taagan xaalada cakiran ee uu dalku ku jiro, xalintooda loo maro, qodobka 9aad ee distoorka qaranka ee tilmaamaya mabaadiida wada tashiga, waxaa kale oo ay Baarlamaanka Finland igu soo sharfeen hadyadan ka mida koobabka ay isticmaalaan mudaneyaashu oo astaanta Barlamanka Finland ku taalo.”
 

Top

“Ma jiraan arrimo siyaasadeed oo booqashadani xambaarsan tahay" xubin ka tirsan guddida Jaamacadda Cammud

“Shacbiga reer Somaliland meel kastay booqan karaan ama lagu casuumi karaa" badhsaabka gobolka

Boorama, May 11, 2008 (Haatuf) – Magaalada Boorama ayaa weli waxa ku sugan wefti ka kooban siyaasiyiin ka soo jeeda degaanada Sool iyo Sanaag Bari oo u horkacayo, siyaasiga caanka ah ee reer Sool, Axmed Cabdi Xaabsade kuna weheliyeen xubno ka soo jeeda degaanada Sanaag Bari ee Somaliland.

Sida uu ku soo waramay weriyaha Haatuf ee gobolka Awdal, Maxamed Cumar Sheekh, booqashadan oo la filayey maalintii Khamiistii oo dib uga dhacday ilaa habeenkii, ayaa sida la sheegeyo dareenno kala duwan ka dhex abuurtay qaybaha dadweynaha Boorama, balse sida uu Haatuf u sheegay xubin ka tirsan Guddida Jaamacadda Cammuud, lana yidhaahdo Xaaji Axmed Miisaan, ayaa la sheegayaa inay booqashada weftigani la xidhiidho iskaashi la xidhiidha dhinaca waayo aragnimada maamul, iyo horumarineed ee ka dhaxayn kara gobolada dalka isagoo xaajigu arrintaasi ka warramayana waxa uu yidhi "Weftigani waa siyaasiyiin reer Somaliland ah, waxayna noogu yimaaddeen markii ay naga codsadeen inaan ka caawinno waayo aragnimada reer Boorama ku dhisteen jaamacadaha, jidadka iyo horumarinta maamulka Biyaha. Waxaan maanta geynay Jaamacadda Cammuud, shirkadda Biyaha ee SHABA iyo meelo kale oo ay is leeyihiin waxbay dadkooda ku nool gobolada ay ka yimaaddeen uga faa’iideyn karaan. Waxay nooga warrameen baahiyahooda dhinaca qalabka waxbarashada iyo maamulada horumarinta, waxan saaka [shalay] u dirray buugaag iyo agab kale oo waxbarasho oo Jaamacadda Cammuud u dirtay goboladaasi, annagoo ugu dhiibnay siyaasiyiintoodan, mana jiraan arrimo siyaasadeed oo ay nagu soo hadal qaadeen, annaguna shaqoba kuma lihin siyaasad."

Guddoomiyaha gobolka Awdal, Maxamuud Sheekh C/Laahi oo qaddar kaddib markii uu ka soo baxay shir xogwaraysi ah oo ay wada yeesheen isaga, masuuliyiintaa ka socotay gobolada Sool iyo Sanaag bari, iyo madaxdhaqameedyo reer Boorama ah, oo aan kulankoodaa saxaafadda waxba looga sheegin wixii ka soo baxay, ayaa yidhi "Waa shay iska caadi ah in dadka reer Somaliland aanay kala qo-qobnayn, qofka Sool joogaana iman karo Boorama. Annagu ka dawlad ahaan, uma yeedhin, balse dhinaca ururada rayidka ah, oo ay jaamacaddu ka mid tahay way isdhaafsan karaan booqashooyin, mana aha in laga sameeyo wax aan jirin."

Inkastoo aanay weftiga reer barigu booqashadoodan Boorama waxba uga sheegin saxaafadda, isla markaana aad moodeysay inay iska dhawrayeen dareenno badan oo sababay inaanay ka muuqan goobaha martidu ku soo degto, sida Rays Huteel laguna martigeliyey guryaha rayidka, balse qaar ka mid ah dadweynaha ayaa booqashoodan u haysta inay tahay mid siyaasadeed oo ay labadaa gobol ee darafyadu ku doonayaan inay iska bahaystaan beelaha dhexe ee Somaliland, maadaama wakhtigan xasaasiga ah ee dalka uu ka taaganyahay muran siyaasadeed reer Awdal goboladaasi uga baahan yihiin taageero siyaasadeed oo la mid ah tii looga bartay dawladdii 1960kii. Dhinaca kale qaar ka mid ah dadweynaha ayaa sheegay inaanay weftigan iyo reer Sool toona ku saamaxayn wixii ay ku sameeyeen Madaxweyne Rayaale wakhtigii uu booqashada ku tegay goboladooda, kuwaas oo xabbad kala hor yimi weftigii Rayaale ee booqashada ugu tegay shan ama lix sano ka hor. Sidaa darteedna ay weftigani Boorama u yimaaddeen sidii ay reer Boorama uga raalligelin lahaayeen wixii waagaa dhacay, bog cusubna loo furo xidhiidhkooda horumarineed.

Boorama, May 11, 2008 (Haatuf) – Ciidanka baadhista dembiyada C.I.D ee Gobolka Awdal ayaa mar kale qof dhallinyaro ah ka badbaadiyey isdeldelaad uu naftiisa qudha kaga jari lahaa.

Sida uu ku soo waramay weriyaha Haatuf ee gobolka Awdal, Maxamed Cumar Sheekh, Taliyaha ciidanka baadhista dembiyada ee Gobolka Awdal, Daahir Bulaale, kana mid ahaa koox ka tirsan ciidankiisa oo saxaafadda u soo bandhigay ninkaasi weydiinayeyna sababaha ku kellifay isdeldelaadasi, ayaa waxa ninkaa dhallinyarada, oo magaciisa, la qariyey uu u sheegay inuu ka soo jeedo qoys dan yar ah, isaguna ugu shaqayn jiray gaadhi caanaha keena Boorama, laakiin lagu yeeshay lacag gaadhaysa 5kun oo birta Itoobiya ah, taas oo aanu bixin karayn. Waraysiga la weydiinayey sababta isdeldelaadda wiilkaasi ku kellifay ayaa dhinaca kale waxa muuqatay inuu qarinayey arrimo kale oo u qarsoonaa kuna kellifay isdeldelaadaasi.

Waa markii labaad ee ciidankaasi isdeldelaad noocan oo kale ah uu ka badbaadiyo qof doonaya inuu naftiisa dilo. Sannadkii hore dhammaadkiisii ayey ahayd mar oday 70 jir ah laga soo qabtay seeraha Boorama, isagoo geed halkaa ku yaallay ku xidhay xadhig uu iska soo deldeli lahaa, kaas oo sida wiilkan loo soo gudbiyey saldhigga Bileyska Boorama si wax looga weydiiyo sababaha isdeldelaaddiisa, kuna macneeyey inay ahayd arrimo qoys.

Taliyaha Xafiiska Baadhista dembiyada ee Gobolka Awdal, ayaa isla sannadkii hore Haatuf u sheegay in waxyaalaha ku cusub ee gobolkan ee dadku ku kacaani ay ka mid yihiin isdeldelaadda, dad aan la aqoonsan oo ku geeriyooda suuqyada sidii dhacday laba ama saddex toddobaad ka hor, oo ay nin meyd ah ka soo qaadeen suuqyada magaalada, kaas oo loo aqoonsaday inuu ka yimi meelo ka baxsan gobolkan Awdal ama dalka Soomaaliya ka yimi, ninkaasina ay wadajir u aaseen iyaga iyo dawladda Hoose ee Boorama.

Hargeysa, May 11, 2008 (Haatuf) – Shirgudoonka Golaha Guurtidda ayaa gebi ahaanba ka soo xaadirin fadhigii shalay oo goluhu u balansanaa dooda xeerka komishanka xuquuqal iinsaanka oo arbacaddii todobaadkii hore mudanayaasha loo qaybiyey, taas oo madasha laga waayey shirgudoonka mudanayaashu ku kala dareereen.

Iyaddoo sida qaalibka ah aanay dhici jirin in labada gudoomiye ku xigeen Sheekh Axmed Sh. Nuux iyo Gudoomiye ku xigeenka labaad Siciid Jaamac Cali aanay fadhi kaliya kawada maqnaan jirin, balse uu midkood sii gudoomin jiray fadhiga golaha, ayaa waxaa mucjiso layaab ah ku noqotay markii la waayey mid ka mida xubnaha shirgudoonka, inkasta oo aan si rasmiya loo ogeyn arimaha sababay in xubnaha shirgudoonku ay ka muquurteen fadhigii shalay ee u baaqday maqnaanshahahooda hadana waxay ilo xogogaal ahi sheegayaan in shirgudoonku ka luqun diin leynayo mooshin todobaadkan u dambeeyey golaha dhex wareegayey oo ay koox mudanayaal ahi abaabulkiisa wadaan, taas oo ay tibaaxuhu sheegayaan in mooshin kaasi oo la sheegay inuu ku jiheysan yahay gudoomiye ku xigeenka kowaad Sheekh Axmed Sh. Nuux oo ay mudanayaasha mooshinkaasi watay dhaliil uga dhigayeen jilicsanaan la xidhiidha qaabka uu u hogaamiyo golaha, taas oo ilo xogogaal ahina sheegayaan in arintaasi awgii uu sheekh Axmed Sh. Nuux na ka war wareegayo midha-dhalka mooshinkaasi, iyada oo dhinaca kalena wararka qaarkood sheegayaan in Sheekh Axmed damacsan yahay inta gudoomiyaha goluhu Md: Saleebaan Maxamuud Aadan oo safar dibadeed ku maqani inta uu ka soo gaadhayo uu golaha sidaa uga maqnaado.

Dhinaca kale iyadoo mudaddii sharciyada kalfadhiga 35aad ee golaha Guurtidu ay muddo dhaaf tahay, kuna eegayd badhtamihii bishii hore ee May, ayaa waxay tibaaxuhu sheegayaan in shirgudoonka oo damacsanaa in golaha uu soo xidho ay mooshin lagu dalbanayo in goluhu galo kalfadhi aan caadi ahayn, ay u gudbiyeen shirgudoonka koox mudanayaal ah oo la sheegay in shirgudoonkuna mooshin kaas lagaga hortagayo in goluhu fasax galo, uu dareen didmo ah ka qaaday taasina waa arimaha lagu sababaynayo in shirgudoonku uga muquurtay madasha fadhiga iyadoo cabsi ka qaba mooshinkaasi ay u soo saldhigi waayeen.

Maxamed Cismaan Dubbe Q-21aad

Talaabooyinkii kali talisnimada ahaa ee uu ku kacay Riyaale ayaa waxa ay maanta ina gayeysiiyeen in deeq bixiyayaashii caalamku ay ku dhawaaqeen in aanay Somaliland wax lacag ah siin doonin, mar haddii ay Somaliland noqotay mid ka baxday khariidadii dalalka dimuqraadiga ah.

Deeq bixiyayaasha ayaa waxa ay xanibeen lacagtii ay ugu talo galeen in ay Somaliland diiwaangelinta ku gasho, ka dib markii deeq bixiyayaasha caalamiga ah ay u cadaatay in xukuumadda Riyaale oo markii hore ay u haysteen in ay tahay mid ku dhisan dimuqraadiyad ay mar kali ah isu rogtay xukuumad kali talis ah.

Madaxweyne Riyaale ayaa si uu kursiga ugu sii fadhiyo waxa uu gawracay hanaankii dimuqraadiyada ee aynu caalamka ka iibinaynay, taasina waa ta aakhirkii sababta u noqotay in deeq bixiyaashu go’aan ku gaadhaan in aan Somaliland wax lacag ah la siin ilaa inta ay dib ugu soo noqonayso wadadii dimuqraadiyada.

Ugu dambayntii waxa la gaadhay dhamaadka wakhtigii Xukuumadda Riyaale. Dhamaan dadka reer Somaliland ee ku kala nool dalka gudihiisa iyo dibadiisa ayaa waxa ay si isku mid ah dhegta ugu taagayaan dhawaaqa ka soo yeedhi doona Xukuumadda Riyaale marka la gaadho daqiiqada ugu dambeysa ee cimrigeeda.

Shacbiga reer Somaliland ee ku nool dalka gudihiisa ayaa waxa ay ku kala gedisan yihiin saadaasha laga fili karo Madaxweyne Riyaale marka ay dhamaato ajasha xukuumadiisu.

Ugu horayn dad badan ayaa waxa ay aaminsan yihiin in aanu Madaxweyne Riyaale dheg jalaq u siin doonin hadii la yidhaahdo muddadii baa kaa dhamaatay ee bal xal keen iyo hadii kale toona, sababtoo ah bay leeyihiin Riyaale waa nin ku adag go’aanka uu gaadho mana jirto cid kali ah oo la odhan karo wax buu ka maqlaa ama waa ay qaban kartaa Madaxweyne Riyaale.

Dadka sidan ku doodaya ayaa waxa ay daliishanayaan in Madaxweyne Riyaale uu horeba u diiday ka noqoshada go’aankiisa, waxaana ay tusaale u soo qaadanayaan in Madaxweynuhu uu ka baxay go’aankii wada jirka ahaa ee ay wada gaadheen isaga iyo gudidii ka koobneyd salaadiinta, culimada diinta iyo abwaanada, iyadoo xitaa uu Madaxweynuhu gaadhay heer uu aflagaado iyo hadalo meel ka dhac ah uu kula kacay abwaanka weyn ee Hadraawi oo gudida ka mid ahaa, taas oo fajiciso ku noqotay dhamaan dadka reer Somaliland.

Dad kale ayaa iyaguna ku doodaya in Madaxweyne Riyaale uu horeba u gaadhay go’aan ah in uu kursiga ku sii fadhiyo cid alaale cid wax ka qaadi kartaana aanay jirin, dadka fikirkan qaba ayaa waxa ay leeyihiin Riyaale waxa uu isku haleynayaa ciidamadan faraha badan ee uu taxay min Hargeysa ilaa Laascaanood, ciidamadan oo weliba si dhib yar dadka u toogta, qudhana uga jara iyadoo aanay jirin cid ka daba tagta ama la xisaabtanta ciidamadan aad moodo in ay ku shiish baranayaan muwaadiniinta aan waxba galabsan.

Ciidamada ayaa iyaga oo ku qalabaysan hubka noocyadiisa kala duwan waxa ay dhooban yihiin goolad kasta oo ka mid ah wadooyinka magaalada Hargeysa, iyagoo weliba si aad u fool xun ula dhaqma shicibka gaadiidka wata, mar marka qaar waxa ay gaadhaa in ay ciidamadu si bilaa macni ah oo aanay u kala aabo yeelayn ay toogasho qudha ugaga jaraan dadka shicibka ah ee habeenkii gawaadhida wata.

Waxa ugu dambeysay dhacdadii ay ciidanku ku dileen 26/04/2008 Hani Xasan oo ahayd gabadh yar oo aan waxba galabsan iyadoo wadihii gaadhigii lagu toogtay Hani uu isaguna ilaa imika si sharci daro ah ugu xidhan yahay saldhiga dhexe ee magaalada Hargeysa.
Qaar kale oo ka mid ah dadweynaha ayaa waxa ay qabaan fikrad odhanaysa Madaxweyne Riyaale oo ah hogaamiye aan khibrad badan u lahayn siyaasadda iyo dimuqraadiyadda uu caalamku ku dhaqmo ayaa waxa uu ku deyanayaa ra’iisal Wasaaraha dalka Itoobiya Meles Zenawi oo doorashooyinkii dalkiisa ee sanadkii 2005tii ku kacay falal ka dhan ah dimuqraadiyada oo ay ka mid ahaayeen xadhigii mucaaradka, dilkii aan kala sooca lahayn ee ciidamada Meles Zenawi ay ku khaarajiyeen boqolaalkii qof ee ka mudaharadaay magaalada Addis Ababa, iyo xadhigii uu kula kacay saxafiyiinta.

Iyada oo uu Zenawi ku kacay waxaas oo khaladaad ah ayaa uu haddana weli uu kursigii ku fadhiyaa isaga oo khasab ku haysta awooda dalkiisa.
Sidaa darteed ayaa madaxweyne Riyaale waxa uu hore u sii qorshaystay in uu soo koobi garaysto qorshahaa khaldan ee uu ku kacay Meles Zenawi ee dilka iyo cabudhinta ku salaysnaa.

Dadka fikradan qaba ayaa waxa ay ku doodayaan in Madaxweyne Riyaale uu imikaba bilaabay fulinta qorshihiisan uu ka soo dheegtay Zenawi, waxaana cadayn u ah dilkan ay ciidamadu sida dhibta yar u laynayaan shicibka, muddo kordhintan bilaa sharciga ah ee uu xilka ku kordhistay isagoo Guurtida adeegsanaya iyo falal kale oo kali talisnimo ah oo uu Madaxweynuhu ku dhaqmayay mudooyinkan ugu dambeeyay.
Halka dad badani ay aaminsan yihiin in Riyaale uu qabo kalsooni aad u weyn oo ah in aan cidina kula xisaabtamayn ficil kasta oo uu sameeyo, mar haddii horeba loogala xisaabtami waayay khaladaadkii isdaba jooga ahaa ee uu ku kacayay tan iyo markii loo doortay xilka madaxweynenimo 14/05/2003.
La soco…………..

Top